Beleidsorganen

Het ACV is een democratische organisatie. Militanten hebben inspraak op alle beleidsniveaus. Maar die inspraak is niet rechtstreeks. Het is immers onmogelijk om dagelijks of wekelijks alle leden te raadplegen over alle punten waarover moet worden beslist. Daarom wordt gewerkt met een systeem van 'getrapte democratie': er werden verschillende beleidsniveaus uitgebouwd en elk niveau verkiest zijn vertegenwoordigers naar een hoger niveau. Die vertegenwoordigers moeten ook verantwoording afleggen over hun mandaat.

Elke beroepscentrale en elk gewestelijk vakverbond beschikt over eigen beleidsorganen. De beroepscentrales en de gewestelijke verbonden zijn op hun beurt vertegenwoordigd in de nationale en de regionale beleidsorganen.

NATIONALE BELEIDSINSTANTIES 

CONGRES
Het Congres wordt in principe om de vier jaar georganiseerd. Het Algemeen Congres bepaalt het algemeen programma van het ACV. Behalve in de jaren waarin een Algemeen Congres doorgaat, kan het ACV elk jaar een gewoon Congres organiseren. Het Congres is samengesteld uit 900 vertegenwoordigers van alle organisaties. Het is het hoogste gezag in het ACV. In oktober 2010 congresseert het ACV rond het thema 'Morgen mee maken' (werkdocument).

• Verslagboek congres 'Voluit voor solidariteit' (2006)

• Verslagboek congres 'Het juiste inkomen' (2002).

 ALGEMENE RAAD
De Algemene Raad is het wetgevend orgaan van het ACV. De Algemene Raad bepaalt de beleidskeuzen en neemt beslissingen bij belangrijke gebeurtenissen, stemt de begroting en keurt de jaarrekeningen goed. De Algemene Raad legt ook de statuten en het huishoudelijk reglement van het ACV vast.
De Algemene Raad vergadert minstens tweemaal per jaar en telkens als het Nationaal Comité het nodig acht. De Algemene Raad is samengesteld uit vertegenwoordigers van de beroepscentrales (2/3) en de gewestelijke vakverbonden (1/3). De Algemene Raad telt in totaal 560 vertegenwoordigers.

NATIONAAL COMITÉ
Het Nationaal Comité bepaalt de syndicale standpunten van het ACV inzake de actualiteit. Het vergadert in de praktijk ongeveer vier maal per jaar. Het is samengesteld uit vertegenwoordigers van de beroepscentrales (1, 2 of 3 afhankelijk van de grootte), de gewestelijke vakverbonden (1 per organisatie) en de confederatie (leden Dagelijks Bestuur en leden van het nationaal secretariaat die bestuurslid zijn). Het Nationaal Comité telt in totaal 85 vertegenwoordigers.

Tijdens het ACV-congres van 2002 werd beslist om drie maal per jaar het Nationaal Comité bijeen te roepen voor een dagorde die door het Dagelijkse Bestuur en de vrouwendiensten is vastgelegd. In dit Gemengd Nationaal Comité zetelen in principe even veel vrouwen als mannen. Deze buitengewone vergaderingen van het Nationaal Comité hebben een adviserende stem (in totaal 170 vertegenwoordigers).

NATIONAAL BESTUUR
Het Nationaal Bestuur bestuurt het ACV volgens de beslissingen van het Congres, de Algemene Raad en het Nationaal Comité. Het vergadert twee- tot driemaal per maand en wanneer het nodig is. Het is samengesteld uit vertegenwoordigers van de beroepscentrales, de provinciale vakverbonden (die de gewestelijke verbonden vertegenwoordigen van de provincie), de regionale comités en de confederatie (Dagelijks Bestuur). De twee verantwoordelijken van ACV-Vrouwen worden gecoöpteerd. De duur van het mandaat is twee jaar. De uittredende leden zijn herkiesbaar. Het Nationaal Bestuur telt in totaal 36 vertegenwoordigers.

DAGELIJKS BESTUUR
Het Dagelijks Bestuur neemt de dagelijkse leiding van het ACV waar, volgens de beslissingen van het Congres, de Algemene Raad, het Nationaal Comité en het Nationaal Bestuur. Het Dagelijks Bestuur bestaat uit de voorzitter van het ACV, de algemeen secretaris, de algemene proost en zes nationale secretarissen:
 

REGIONALE EN GEMEENSCHAPSINSTANTIES

In de beleidsorganen van de regionale en gemeenschapsinstanties gaan de mandaten voor de helft naar de vertegenwoordigers van de beroepscentrales en voor de helft naar de vertegenwoordigers van de gewestelijke verbonden. Dit in tegenstelling tot de nationale beleidsinstanties waar 2/3de van de mandaten gaan naar vertegenwoordigers van de beroepscentrales en slechts 1/3de naar vertegenwoordigers van de gewestelijke verbonden. 

 REGIONALE COMITÉS
(Vlaams Regionaal Comité, Comité Régional Wallon, Brussels Regionaal Comité)

Er zijn drie regionale comités (voor Vlaanderen, voor Wallonië en voor Brussel). De regionale comités hebben de bevoegdheid om standpunten en beslissingen te nemen ten aanzien van de beleidsaangelegenheden die aan de Gewesten zijn toevertrouwd evenals ten aanzien van de regionale aspecten van het nationaal beleid. De regionale comités kunnen ook eigen standpunten innemen over beleidsaangelegenheden die de bevoegdheid van de gewesten overschrijden, maar er een grote invloed op hebben. 

Elk regionaal comité heeft een vertegenwoordiger in het Nationaal Bestuur. De regionale comités zijn samengesteld uit een gelijk aantal vertegenwoordigers van de beroepscentrales en de gewestelijke verbonden. In de regionale comités zitten ook leden van het Dagelijks Bestuur van het ACV. Voor hun werking beschikken de regionale comités over een eigen begroting. 

Analoog met wat op politiek vlak gebeurt, worden ook in het ACV in Vlaanderen de regionale en gemeenschapsmateries behandeld in één orgaan, namelijk het Vlaams Regionaal en Gemeenschapscomité (VRC). Het Vlaams Regionaal Comité (VRC) bestaat uit twee bestuursniveaus: het Comité en het Bureau. Het Comité bestaat uit tweemaal 54 vertegenwoordigers van enerzijds de Vlaamse gewestelijke verbonden en anderzijds de beroepscentrales. Elke organisatie heeft minimaal één lid, de mandaten worden verdeeld op grond van het ledenaantal. De zogenaamde categoriële groepen hebben elk een niet-stemgerechtigde vertegenwoordiger.

De rol van het Comité werd in de praktijk herleid tot het bepalen van de basisopstelling in sommige dossiers. Het Bureau is in de praktijk dan ook de instantie geworden die het beleid waarneemt. Op dit ogenblik bestaat het Bureau uit tweemaal twaalf leden, aangeduid vanuit de verbonden en de centrales, plus een voorzitter en een ondervoorzitter, plus twee leden van het nationaal dagelijks bestuur. Er zijn ook een aantal vaste en ad hoc- werkgroepen en commissies. De belangrijkste zijn de werkgroep 'arbeidsmarktbeleid', de 'economische commissie', de werkgroep 'milieu' en de werkgroep 'vervoer en verkeer'. 

Het VRC is voor de verwezenlijking van zijn standpunten vertegenwoordigd in andere instellingen en instanties. Zo is het VRC een onderdeel van de christelijke arbeidersbeweging ACW en duidt het de delegatie van het ACV aan in het Bestuur van het ACW, het Politiek Comité, de Raad en het Congres. Daarnaast is het VRC ook vertegenwoordigd in allerlei Vlaamse en subregionale instellingen, zoals bijvoorbeeld de Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid (VRWB), de Vlaamse Raad voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB), de MINA-raad, de Vlaamse Onderwijsraad (VLOR), de erkenningscommissie voor uitzendbureaus, ...

 GEMEENSCHAPSCOMITÉS
Het Vlaamse Gemeenschapscomité is samengesteld uit de leden van het Vlaams Regionaal Comité, aangevuld met een aantal Vlaamse afgevaardigden van het Brussels Regionaal Comité evenredig met het aantal Vlaamse leden in Brussel.

Het Franstalig Gemeenschapscomité is samengesteld uit de leden van het Comité Régional Wallon, aangevuld met een aantal Franstalige afgevaardigden van het Brussels Regionaal Comité, evenredig met het aantal Franstalige leden in Brussel.

Het Duitstalig Gemeenschapscomité, dat is ingericht binnen het gewestelijk verbond Verviers-Eupen-Malmedy, is samengesteld volgens de bepalingen van de statuten van dat verbond.

De drie gemeenschapscomités hebben dezelfde bevoegdheden als de regionale comités, maar dan voor aangelegenheden die zich op het vlak van de Gemeenschappen stellen.