‘Een vakbond is meer dan een uitlaatklep voor ongenoegen’

In België bestaan er al 125 jaar 2 grote vakbonden. Dat is geen toeval. Nog steeds hebben ze een verschillende visie, aanpak en bedrijfscultuur.

Met de acties van vorige week donderdag kwam dat nog eens goed uit de verf. Inhoudelijk zaten we beiden op de lijn van het Europees Vakverbond: Europa moet socialer, een Europa geschoeid op Duitse leest willen wij niet. De eerste keuze van het ACV was dan ook om samen actie te voeren. Er waren afspraken met de leiding van ABVV, ACLVB en EVV voor een gezamenlijke actie in de Wetstraat.

Maar het ABVV wilde onder druk van zijn metaalcentrales vier belangrijke verkeersknooppunten blokkeren en zo heel Brussel platleggen. Het ABVV verbrak eenzijdig de afspraken en ruilde de brede, solidaire Europese actie in voor een eigen ABVV-actie. Met alle hinder van dien. Uiteraard trof deze actie niet de deelnemers aan de Europese top, maar wel de werknemers die probeerden naar hun werk te gaan. Dit soort acties viseert niet de juiste mensen, de juiste instellingen. Ze keren dan ook als een boemerang terug.

Het ACV koos daarom vorige week voor een actie aan de voet van het Atomium. Doorheen een programma met muziek, animatie en speeches ondersteunden 10 000 deelnemers onze Europese actiepunten. Getuigenissen van vakbondsleiders uit andere landen onderlijnden het Europese karakter. De inhoud stond centraal. En er waren geen vechtpartijen, vernielingen of andere ongeregeldheden. Dat was voor Herwig Jorissen van ABVV-metaal blijkbaar reden genoeg om de ACV-actie af te doen als een schooluitstap. De maatstaf voor wat een goede syndicale actie is, verschilt inderdaad nog steeds.

Gemeenschappelijk vakbondsfront

Toch vinden heel wat van onze leden en militanten die verspreide slagorde een spijtige zaak. Dat is ook de mening van heel de ACV-leiding. En ik ben er zeker van dat velen binnen ABVV en ACLVB er hetzelfde over denken. Want natuurlijk staan we samen sterker.

Maar een gemeenschappelijk vakbondsfront vereist van alle partijen wel een minimum aan respect. Zowel voor elkaars visie als voor gemaakte afspraken. En dat is wat vandaag ontbreekt.

Als je sommige ABVV-leiders bezig hoort, lijkt het wel alsof het ACV de eerste tegenstrever is, eerder dan de werkgevers. Dat strookt trouwens met de aanpak van sommige ABVV-centrales in heel wat bedrijven – zowel aan Vlaamse als aan Franstalige kant. Voor een aantal ABVV-hardliners is de ‘rood of geen brood’-filosofie blijkbaar terug. Leden en militanten worden reeds enkele weken ongegeneerd belachelijk gemaakt, beledigd, afgedreigd of afgekocht. In meerdere bedrijven kregen onze ACV-leden het voorstel om niet te komen werken op de ABVV-actiedag 4 maart. Ze konden bijvoorbeeld een dag verlof nemen, werd gesuggereerd. Daarvoor zouden ze dan 30 euro stakingsvergoeding plus 10 euro onkosten krijgen. Deelnemen aan de actie hoefde niet. Het aanvaarden van dit voorstel was tegelijkertijd een transfer naar het ABVV. Over respect gesproken.

Of wat te denken over een ABVV-communicatie in verband met het IPA waarin letterlijk staat: “De term hypocriete pastoors is daardoor meer dan ooit van toepassing op al wat uit katholieke hoek komt. … Om het met de woorden van een ‘christen’ te zeggen: wie gelooft die mensen nog?”   Hallo??? Syndicale vrijheid is een internationaal recht. Wij vragen, wij eisen dat van regeringen en werkgevers. Maar dit vergt ook respect voor andere syndicale organisaties, voor pluralisme, voor elkaars visie en mening.

Wie echt begaan is met het belang van de werknemers ziet de vijandigheden tussen de vakbonden met lede ogen aan. Samenwerking – in respect voor ieders eigenheid – zou aan de orde moeten zijn. Want de uitdagingen zijn bijzonder groot, zowel Europees, nationaal als regionaal. Zowel interprofessioneel, sectoraal als op bedrijfsvlak.

Zeker Europees moeten we samen uitlijnen wat we willen. Het Euro-plus-pact is weliswaar wat verzacht, vooral door de inzet van ACV en EVV in de loop van februari en begin maart. Maar de bedreiging voor ons sociaal model zit vandaag vooral in zes concrete wetgevingsinitiatieven die in bespreking zijn in het Europese parlement, het zogenaamde ‘sixpack’. Bovendien dreigen de ministers van economie en financiën daarin wel erg veel inspraak te krijgen. En hun voorkeuren kennen we: besparingen op sociale bescherming, deregulering en flexibilisering van arbeidsmarkten, afbraak van indexering en van solidair en centraal overleg en promotie van loondumping naar Duits model. Het weerwerk daartegen vergt een gemeenschappelijk optreden van de vakbonden.

Dat alles is veel belangrijker dan een ‘wedstrijd’ onder vakbonden over wie de strafste taal spreekt en de stoerste acties kan voeren. Dingen ten goede keren en het kwade weren, doe je niet op basis van een syndicalisme dat drijft op negatieve emoties, rancune en frustratie.  Ik ontken niet dat die gevoelens leven op de werkvloer.  En almaar heftiger, zeker nu het weer business as usual  lijkt in veel van de bedrijven en men de werknemers de rekening wil presenteren voor een financiële crisis die niet door hen werd veroorzaakt.  Maar de werknemers verwachten van  hun vakbond dat die meer is dan een uitlaatklep voor hun ongenoegens.  Die willen een vakbond die oplossingen aanreikt, resultaten boekt en daartoe adequate strategieën uittekent.  En laat dat nu precies zijn waar wij als ACV voor staan en waar wij aan werken.   

Luc Cortebeeck
ACV-voorzitter