Met welk contract ga ik aan de slag?

Start loopbaan - contract
Als je met een werkgever afspraken maakt over de taken die je moet doen en wat je zult verdienen, is er sprake van een arbeidsovereenkomst of -contract. Zorg ervoor dat je zoveel mogelijk afspraken op papier zet.
Het contract moet ondertekend worden door jezelf en je werkgever. Eén exemplaar van deze arbeidsovereenkomst is voor jou. Wordt er geen contract getekend, en is er enkel een mondelinge afspraak, dan werk je automatisch met een overeenkomst van onbepaalde duur. De 2 belangrijkste categorieën arbeidscontracten zijn voorlopig nog deze voor arbeiders en bedienden.
Daarnaast bestaan er ook nog andere types arbeidsovereenkomsten die op één of andere manier afwijken van de algemene regeling voor arbeiders en bedienden. Het gaat dan over arbeidscontracten voor handelsvertegenwoordigers, dienstboden, thuiswerkers, uitzendkrachten, studenten en zeelieden.

Wat moet er in mijn arbeidsovereenkomst staan?

Een arbeidsovereenkomst vermeldt minimaal:
  • naam en adres van de werkgever;
  • naam en adres van de werknemer;
  • datum van indiensttreding;
  • plaats van tewerkstelling;
  • omschrijving van het werk en/of de functie;
  • loon en eventuele premies waarop je recht hebt;
  • uurrooster;
  • aard van het contract (onbepaalde duur, vervangingscontract,...).

Welke soorten arbeidsovereenkomsten bestaan er?

De arbeidsovereenkomst voor onbepaalde duur

Als er in de schriftelijke overeenkomst geen beperking in tijd of aard van het werk is opgenomen, of als er geen schriftelijke overeenkomst bestaat en je dus enkel mondelinge afspraken hebt, dan spreekt men van een arbeidsovereenkomst van onbepaalde duur.

De overeenkomst voor bepaalde duur of een bepaald werk

Deze overeenkomst is altijd schriftelijk en wordt ten laatste op de datum van indiensttreding vastgelegd. In een overeenkomst van bepaalde duur wordt eveneens de begin- en einddatum vastgelegd. Gaat het om een bepaald werk dan is er een duidelijke beschrijving van het uit te voeren werk. Voldoet de overeenkomst niet aan die voorwaarden dan wordt de overeenkomst automatisch een overeenkomst voor onbepaalde duur.
Als je na het verstrijken van de datum of bij het einde van het werk toch verder mag werken, ontstaat er een overeenkomst van onbepaalde duur.
Er kunnen maximaal 4 opeenvolgende arbeidsovereenkomsten van bepaalde duur gesloten worden. De duur van elke overeenkomst afzonderlijk mag echter niet minder dan 3 maanden zijn en de totale duur van de opeenvolgende overeenkomsten mag niet langer zijn dan 2 jaar.

Beroepsinlevingsovereenkomst 

In deze overeenkomst lever je geen arbeidsprestaties tegen loon in een band van ondergeschiktheid ten overstaan van een werkgever, maar krijg je een opleiding, namelijk voor het leren van praktische vaardigheden door zich “in te leven” in het ondernemingsleven en door taken uit te voeren die kunnen opgenomen worden in het productieproces van de onderneming.

De vervangingsovereenkomst

Het is toegelaten om bij afwezigheid van een werknemer een andere werknemer aan te werven ter vervanging. De vervangingsovereenkomst moet eveneens schriftelijk en ten laatste op de datum van indiensttreding opgesteld worden. De aanwervingsvoorwaarden, de reden van vervanging, de naam van de vervangen werknemer en de eventuele verkorte opzeggingstermijn bij terugkeer moeten opgenomen worden in die overeenkomst. Het is zelfs mogelijk te bepalen dat de vervangingsovereenkomst stopgezet wordt van zodra de te vervangen werknemer zijn werk herneemt.

Uitzendarbeid 

Als uitzendkracht ben je in dienst van een uitzendbureau via een arbeidsovereenkomst voor uitzendarbeid. De onderneming waar je tewerkgesteld wordt, oefent het gezag uit als werkgever. Die onderneming geeft dan ook instructies, leiding en toezicht.
Voor elke opdracht moet er een schriftelijk contract zijn met daarin de reden waarom ze wordt afgesloten.
De eerste 3 dagen van het eerste contract voor eenzelfde opdracht zijn een proeftijd. Tijdens deze periode kan het contract beëindigd worden zonder opzeg. Deze overeenkomst van bepaalde duur mag telkens door de partijen die dit wensen hernieuwd worden.
Als uitzendkracht (werknemer) moet je hetzelfde loon ontvangen als de vaste werknemers. Je hebt ook recht op de andere loonvoordelen (maaltijdcheques, vervoerskosten, ploegenpremies,…). De afgehouden belasting op je loon is vaak minder dan voor een vaste werknemer, zodat je een hoger nettoloon overhoudt. Daardoor zal je op het einde van het jaar wellicht nog belastingen moeten bijbetalen.
Je hebt als uitzendkracht tevens recht op een eindejaarspremie als je tussen 1 juli van het vorige jaar en 30 juni van het lopende jaar minstens 65 arbeidsdagen, voor één of meerdere uitzendkantoren, gewerkt hebt. Die premie bedraagt 8,27 % van de in deze periode verdiende lonen. Je zult van het Sociaal Fonds een premiedocument ontvangen op het einde van het kalenderjaar. Je kan terecht bij het ACV om deze premie te ontvangen. Als lid van een vakbond heb je daarbij vanaf 2014 tevens recht op een vakbondspremie van 100 euro.

De overeenkomst voor deeltijdse arbeid

Je werkt met een contract van deeltijdse arbeid indien je minder lang werkt dan iemand die met een voltijds contract (meestal 38 uren/week) tewerkgesteld is. Iemand die bijvoorbeeld 20 uur per week of 30 uur per week werkt heeft een overeenkomst voor deeltijdse arbeid. Zo’n overeenkomst kan zowel voor onbepaalde duur als voor bepaalde duur of voor een bepaald werk. Ze moet schriftelijk zijn en ten laatste de dag van indiensttreding worden afgesloten.
De gemiddelde deeltijdse wekelijkse arbeidsduur moet minstens 1/3 van een voltijdse bedragen (hierop zijn echter verschillende uitzonderingen). De dagelijkse arbeidsprestaties moeten minstens 3 uur bedragen. Op deze regel bestaat enkel in de horeca een uitzondering: hier ligt de grens op 2 uur.
De arbeidsovereenkomst moet de overeengekomen deeltijdse arbeidsregeling vermelden (bv. 20 uren per week) en tevens het uurrooster. Dit uurrooster kan vast zijn (elke week dezelfde regeling) of variabel (de deeltijdse arbeidsregeling wordt over meerdere weken gespreid). Je werkgever moet ten minste 5 dagen op voorhand je uurrooster bekendmaken.

Aan de slag in een buurland ?

Misschien denk je eraan om in één van de buurlanden te gaan werken. Houd er dan wel rekening mee dat de regelgeving inzake arbeidsrecht, sociale zekerheid en fiscaliteit wel eens anders kan zijn dan voor een werknemer van een Belgische onderneming. Informeer bij zo’n tewerkstelling dus onder welk regime van sociale zekerheid, belastingen, ... je als grensarbeider valt. Voor meer informatie over werken in een ander (buur)land, kan je natuurlijk ook terecht bij één van de ACV-grensarbeiderssecretariaten:
  • werken in Nederland: Frank Heylen, Jos Poukens, Mgr. Broekxplein 6, 3500 Hasselt (011/30.60.00)
  • werken in Frankrijk: Rik Vandevenne, St.Jacobsstraat 34, 8900 Ieper (059/34.26.39), Anne Elicaste, Place Charles De Gaulle 3, 7700 Moeskroen (069/88.09.30)
  • werken in Luxemburg: Pierre Conrotte, Rue Pietro Ferrero 1, 6700 Arlon (063/24.20.40)
  • werken in Duitsland: Monika Imgold, Aachenersstrasse 89, 4700 Eupen (087/85.99.49)
  • Werken in een van de nieuwe Europese Lidstaten: Aldona Kuczynska, Nationalestraat 111, 2000 Antwerpen. (03/222.71.50)

Meer info voor leden

 Raadpleeg de fiches van de Wegwijzer sociale wetgeving van het ACV. Over dit onderwerp kan je volgende fiche(s) als pdf-bestand downloaden (inloggen):

Workshops


Volg een workshop die je sterker maakt tijdens je loopbaan. Schrijf je in via je loopbaan.be.