Interprofessioneel akkoord (IPA)

Sociaal overleg - IPA en cao
De interprofessionele onderhandelingen vinden plaats binnen de zogenaamde ‘Groep van 10’, die gevormd wordt door de toponderhandelaars van de vakbonden en de werkgeversorganisaties. Iedere twee jaar wordt er een interprofessioneel akkoord (IPA) afgesloten: zo'n akkoord legt regelingen vast die gelden voor alle sectoren, bijvoorbeeld bepalingen inzake vorming, gewaarborgd minimumloon e.a. en tekent een kader uit voor verdere aanvullende besprekingen in de sectoren.

IPA = kaderovereenkomst

Een interprofessioneel akkoord of kortweg IPA is geen collectieve overeenkomst in de strikt juridische zin van het woord. Het is een kader voor verder overleg in de Nationale Arbeidsraad, sectoren en ondernemingen. In het bijzonder voor het tweejaarlijkse cao-overleg in de paritaire comités en de bedrijven. De akkoorden worden maar juridische afdwingbaar na omzetting in cao’s. Deels vergen de akkoorden soms wetgevend optreden van Parlement en regering.  
  • Via wetten en besluiten door de regering
  • Via collectieve arbeidsovereenkomsten in de Nationale Arbeidsraad (NAR) De Nationale Arbeidsraad, die bestaat uit vertegenwoordigers van de werkgevers en de vakbonden, sluit overeenkomsten af die gelden voor alle arbeiders en bedienden van het land. Enkele voorbeelden van afgesloten overeenkomsten in de NAR: cao nr. 17: brugpensioen, cao nr. 62: Europese Ondernemingsraden, cao nr. 77: tijdkrediet, cao nr. 85: telewerk.
  • Via sectorale cao’s.  Deze cao’s worden onderhandeld binnen een paritair comité. Paritaire comités zijn samengesteld uit de vertegenwoordigers van de werkgevers en de vakbonden uit een welbepaalde bedrijfstak. Sectorale cao’s gelden voor alle werknemers van een welbepaalde sector en behandelen zaken zoals verloning, arbeidsduur, brugpensioen, enz.
  • Via cao’s in de ondernemingen. Bedrijfsovereenkomsten kunnen gesloten worden op het niveau van een onderneming of van een groep ondernemingen tussen de directie(s) en de vakbondsafgevaardigden en vaak de vakbondssecretarissen. 
Cao’s kunnen algemeen verbindend verklaard worden. De minister van Tewerkstelling en Arbeid kan cao’s omzetten in koninklijke besluiten (KB’s) die dan van toepassing zijn op alle werknemers van het betrokken niveau (interprofessioneel, sectoraal of onderneming).  

IPA = solidariteit

Het ACV blijft gewonnen voor een interprofessioneel kaderakkoord. Daarvoor hebben we ijzersterke argumenten. 
  • Een IPA zorgt voor meer solidariteit onder werknemers. In een interprofessioneel akkoord worden de minimumrechten voor alle arbeiders en bedienden van het land vastgelegd. Dus ook voor werknemers uit de ‘kleine’ sectoren, die anders misschien uit de boot zouden vallen. Vaak worden voordelen die afgedwongen werden in sterke sectoren, via het IPA veralgemeend naar alle werknemers. Ook niet-actieven kunnen de vruchten plukken van sociale vooruitgang.
    Een IPA kan bijgevolg vermijden dat er al te grote verschillen ontstaan tussen sterke en zwakke sectoren. 
  • Interprofessionele onderhandelingen zijn het uitgelezen terrein om nieuwe, kwalitatieve thema’s in het sociaal overleg te introduceren. Denk aan thema’s zoals kwaliteit van arbeid en leven, vorming en opleiding, mobiliteit, innovatie... 
  • Het ACV ziet het interprofessioneel overleg als een zaak van de sociale partners zelf. Vakbonden en werkgeversorganisaties moeten verantwoordelijk kunnen onderhandelen in alle vrijheid en wederzijdse engagementen afspreken. Sturing door de overheid kunnen we missen. In die zin blijven we ook een door de overheid opgelegde loonnorm afwijzen.

Ben je ACV-afgevaardigde?

Registreer je dan op deze site en log in op de militantensite: www.acv-militanten.be
Op deze speciale vergrendelde site vind je meer info over het sociaal overleg, aangevuld met andere info en handige tools die je vakbondswerk ondersteunen.