Geen werk als schoolverlater

Geen werk als schoolverlater
Werkloos zijn of worden is geen prettige ervaring. Dikwijls stuit je op onbegrip in je omgeving, bovendien word je geconfronteerd met een bijzonder ingewikkelde (en strenge) reglementering. We zetten de belangrijkste regels voor schoolverlaters op een rijtje. Niet iedereen vindt immers direct een job na zijn school- of studiecarrière. 
Als je geen job hebt na je school/studies heb je toch recht op een inkomen. Na het doorlopen van een beroepsinschakelingstijd en twee positieve evaluaties van je zoekgedrag naar werk heb je onder bepaalde voorwaarden recht op een inschakelingsuitkering.

Beroepsinschakelingstijd

Na je inschrijving als werkzoekende bij de VDAB begint je beroepsinschakelingstijd te lopen. Dit houdt in dat je vanaf dit ogenblik beschikbaar moet zijn voor de arbeidsmarkt. Vanaf de datum van je inschrijving kan de VDAB je uitnodigingen sturen waarop je verplicht moet ingaan.
  • Wist je dat je beroepsinschakelingstijd 310 dagen (12 maanden) duurt? Tijdens deze periode moet je minimum tweemaal op een evaluatiegesprek om je zoekgedrag naar werk te controleren. 

Kan je werken tijdens je beroepsinschakelingstijd? 

Jazeker. Ben je werknemer tijdens je beroepsinschakelingstijd, dan loopt je beroepsinschakelingstijd gewoon door. Werk je tijdens je beroepsinschakelingstijd langer dan 28 dagen na elkaar? Vergeet je dan niet opnieuw in te schrijven bij VDAB als je job ten einde loopt! Anders loopt je beroepsinschakelingstijd niet door.

Heeft je werk als jobstudent invloed op je beroepsinschakelingstijd na het einde van de studies?

  • Studeer je af eind juni 2015? Dan heeft jobstudentenwerk geen invloed op je beroepsinschakelingstijd als je jobstudentenwerk verricht in de maand augustus en/of in de maand september die volgt op het einde van de studies.
  • Studeer je af of stop je in het midden van het schooljaar met je studies? Je kan niet meer werken als jobstudent tijdens je beroepinschakelingstijd. Ook niet tijdens de zomermaanden van datzelfde jaar.

Loopt de beroepsinschakelingstijd door als je een opleiding volgt? 

Het hangt ervan af welke opleiding je volgt. 
  • Wordt je beroepsopleiding erkend door de VDAB en de RVA? Dan loopt je beroepsinschakelingstijd door. 
  • Studies hoger onderwijs komen niet in aanmerking. 

Heb je tijdens je studies een studentenjob uitgevoerd? 

Dan verkort of verlengt deze tewerkstelling je beroepsinschakelingstijd niet. 

Wie krijgt direct een inschakelingsuitkering en hoeft geen beroepsinschakelingstijd door te maken?

Leerlingen industriële leertijd kunnen na het beëindigen van hun leertijd onmiddellijk een inschakelingsuitkering aanvragen. Je moet geen beroepsinschakelingstijd doorlopen.

Heb je recht op kinderbijslag tijdens de beroepsinschakelingstijd? 

Om tijdens je beroepsinschakelingstijd kinderbijslag te ontvangen, moet je je onmiddellijk na het einde van je studies inschrijven bij de VDAB. Anders zou je één maand (of meerdere maanden)  kinderbijslag kunnen mislopen.

Word je gecontroleerd tijdens de beroepsinschakelingstijd? 

Jazeker. Bij de start van de beroepsinschakelingstijd ontvang je een informatiebrief van de RVA. In deze brief staat de controleprocedure. Je zal minimum tweemaal op controlegesprek moeten komen bij de RVA. Bij een negatief resultaat wordt je recht op een inschakelingsuitkering uitgesteld. 
Bewijs dat je zoekt met je sollicitatiedagboek! Schriftelijke bewijzen komen altijd op de eerste plaats. Houd eveneens een geschreven overzicht bij over alles wat je ondernomen hebt, met volgende vaste punten: 
  • Welk bedrijf, waarover/welke werkaanbieding, met wie gesproken/gebeld/gemaild, wanneer gecontacteerd en welk resultaat...
  • Registreer je bij de start van je beroepsinschakelingstijd bij het ACV. 
Wist je dat je na drie maanden als werkzoekende ook moet ingaan op vacatures die niet in het verlengde van je studies liggen? Dat geldt ook voor vacatures van bedrijven die op 60 kilometer van je woonplaats liggen ongeacht de reistijd. Je moet ook ingaan op een tewerkstelling met een reistijd tot 4 uur.

Inschakelingsuitkering

Niet iedereen vindt direct een job na de school- of studiecarrière. Als je geen job hebt, heb je toch recht op een inkomen. Na het doorlopen van een beroepsinschakelingstijd (vroegere wachttijd) en twee positieve evaluaties van je zoekgedrag naar werk heb je recht op een inschakelingsuitkering. Als uitbetalingsinstelling zorgt het ACV voor al je papierwerk.

Wie heeft recht op een inschakelingsuitkering?

Je hebt recht op een inschakelingsuitkering als je de beroepsinschakelingstijd beëindigd hebt, twee positieve evaluaties kan voorleggen én de leeftijd van 25 jaar niet bereikt hebben. Ben je jonger dat 21 jaar dan moet je een diploma of attest kunnen voorleggen.
  • Het ACV stelt samen met je een volledig werkloosheidsdossier op om een inschakelingsuitkering aan te vragen. Vergeet je inschrijvingspapier van VDAB niet.
Jonger dan 21 jaar dan moet je een diploma voorleggen
Wie nog geen 21 jaar is, heeft enkel nog recht op een inschakelingsuitkering als hij of zij een diploma of getuigschrift op zak heeft. Hieronder vind je de diploma’s die recht openen op een inschakelingsuitkering
  • diploma secundair onderwijs;
  • studiegetuigschrift van het tweede leerjaar van de derde graad beroepssecundair onderwijs (BSO);
  • studiegetuigschrift van het derde leerjaar van de derde graad beroepssecundair onderwijs (BSO);
  • certificaat van een opleiding secundair na secundair (SenSe);
  • certificaat na alle gevolgde modules van volledige opleiding in het volwassenenonderwijs, gevolgd in een centrum voor basiseducatie (CBE) of in een centrum voor volwassenenonderwijs (CVO);
  • getuigschrift van de leertijd;
  • getuigschrift van de opleiding van het buitengewoon secundair onderwijs, opleidingsvorm 3 (BUSO OV3);
  • getuigschrift van de alternerende beroepsopleiding van het buitengewoon secundair onderwijs, opleidingsvorm 3 (BUSO OV3).
  • getuigschrift van verworven competenties BUSO OV3;
  • attest van verworven bekwaamheden BUSO OV3;
  • attest bedrijfsbeheer.
Nog geen 25 jaar zijn bij aanvraag inschakelingsuitkering
Op het einde van de beroepsinschakelingstijd kan je een inschakelingsuitkering aanvragen, maar dit moet vóór je 25ste verjaardag zijn. De reglementering voorziet uitzonderingen. Ga zeker langs bij hetACV in je buurt om je werkloosheidsdossier op te stellen. 

Hoeveel bedraagt een inschakelingsuitkering per maand?

Jonger dan 18 jaar Van 18 tot 20 jaar Ouder dan 21 jaar
Samenwonend met gezinslast 1.105,78 1.105,78 1.105,78
Alleenwonend 314,34 493,74 817,96
Samenwonend 266,50 425,36 425,36
Bevoorrecht samenwonend (*) 282,36 453,44 453,44

(*) Bevoorrecht samenwonend = de werkzoekende én partner ontvangen uitsluitend uitkeringen - bedragen geldig vanaf 01.09.2013

Hoelang heb ik recht op een inschakelingsuitkering? 

Algemeen heb je recht op een inschakelingsuitkering voor een periode van maximum 36 maanden (= 3 jaar). Deze 36 maanden gelden als een krediet. Zolang je dit krediet niet hebt opgebruikt, kan je steeds gebruik maken van dit krediet. Steeds op voorwaarde dat je bij je aanvraag de leeftijd van 30 jaar nog niet bereikt hebt.
  • Ben je gezinshoofd, alleenstaande of heeft je partner enkel een uitkering? Dan gaat je periode van 36 maanden pas in vanaf de maand na je 30e verjaardag. Je hebt dus recht op een inschakelingsuitkering tot de laatste dag van de maand van je 33e verjaardag. 
Het krediet van 3 jaar kan je verlengen. Werkte je 6 maanden binnen de periode van 2 jaar dan wordt je recht op uitkering verlengd. Deze tewerkstelling is steeds voltijds, maar deeltijdse tewerkstelling komt ook in aanmerking. Neem contact met het ACV om je krediet te berekenen.
  • Heb je een vrijstelling van de RVA voor een opleiding, studie of ontwikkelingssamenwerking in het buitenland? Dan kan je verder inschakelingsuitkeringen genieten tot op het einde van deze vrijstelling. 

Word je gecontroleerd tijdens je recht op inschakelingsuitkeringen?

Ja, om de 6 maanden krijg je een brief van de RVA met de vraag naar informatie om je inspanningen te bewijzen. Je kiest hier voor een mondelinge of schriftelijke controleprocedure.  Je kan het formulier “mijn stappen om werk te zoeken” bijgevoegd bij de brief ingevuld terugzenden ofwel het formulier “vraag voor een mondeling evaluatiegesprek” terugzenden.
 
Is het resultaat negatief? 
  • Dan word je uitgenodigd door de RVA voor een definitief gesprek met mogelijks schorsing van je inschakelingsuitkering tot gevolg. 
  • Bij een positief resultaat zal je na 6 maanden opnieuw je inspanningen moeten bewijzen.

Veel vragen en nood aan ondersteuning?

Het ACV zorgt dat je paperassen in orde zijn als uitbetalingsinstelling, maar het ACV staat je bij tijdens deze controleprocedures en informeert je. Vraag ondersteuning bij het ACV in je buurt!

Einde inschakelingsuitkering


Stopzetting inschakelingsuitkering na 3 jaar

De inschakelingsuitkeringen (de vroegere wachtuitkeringen) zijn beperkt in de tijd. In principe worden zij gedurende maximum drie jaar toegekend. Enkel wie actief naar werk zoekt, krijgt een inschakelingsuitkering. De inspanningen die je doet om werk te zoeken worden regelmatig gecontroleerd. Zo kan een negatieve controle leiden tot een schorsing van je uitkering.

Ben je bijna 3 jaar werkloos met een inschakelingsuitkering (vroegere wachtuitkering)? Dan dreig je jouw uitkering te verliezen.  

Verlenging inschakelingsuitkering

Je inschakelingsuitkering na 3 jaar kan verlengd worden: 
  • bij een voltijdse tewerkstelling of bij bepaalde deeltijdse tewerkstelling, een periode van loopbaanonderbreking of het hervatten van voltijdse studies;
  • tijdens een deeltijdse tewerkstelling met inkomensgarantie-uitkering (IGU). Je blijft je recht op inschakelingsuitkering behouden tot aan het einde van die deeltijdse tewerkstelling;
  • bij ernstige medische of mentale problemen (erkend door VDAB/Actiris) en je positief meewerkt aan een aangepast traject van VDAB/Actiris;
  • bij een blijvende arbeidsongeschiktheid van minstens 33% (erkend door RVA) en je positief meewerkt aan een aangepast traject van VDAB/Actiris.
Je hebt recht op volledige werkloosheidsuitkering indien je voldoende dagen werkt binnen een bepaalde periode. 
Let op: indien je samenwoont met een partner die ook werkloos is, heb je mogelijks recht op een verhoogde uitkering als gezinshoofd. Je dient daarvoor je gezinstoestand door te geven aan het dienstencentrum van het ACV

Het ACV staat je bij

Het ACV gaat steeds na of je voldoet aan de voorwaarden om een verlenging van inschakelingsuitkeringen te krijgen en kan je hierin bijstaan. Ben je niet akkoord met een beslissing van RVA of VDAB? In een aantal situaties stapt het ACV dan naar de arbeidsrechtbank voor jou. Neem hiervoor contact met het ACV in je buurt. 

Je inschakelingsuitkering stopt 

Indien je geen recht hebt op verlenging van je inschakelingsuitkering, laat het ACV je niet vallen. Bij dit inkomensverlies zet het ACV je op weg naar:
  • Het OCMW voor een leefloon: Het OCMW heeft als doel een minimuminkomen te garanderen. Om deze bijstand te kunnen ontvangen, gelden bepaalde voorwaarden. Het OCMW gaat in functie van je persoonlijke of familiale situatie na welke hulp het meest geschikt is en welke de gepaste middelen zijn om aan die behoefte te voldoen. Neem contact met het OCMW in je gemeente.
    Meer info? Download de brochure

  • Het ziekenfonds voor een ziekte-uitkering en gezondheidszorg: 
    -
     Ben je arbeidsongeschikt door ziekte of invaliditeit tijdens je recht op inschakelingsuitkering dan behoud je je ziekte-uitkering ook na het einde van je inschakelingsuitkering. 
    Heb je geen recht meer op een inschakelingsuitkering dan zijn er een aantal mogelijkheden om nog recht te hebben op terugbetaling van geneeskundige verstrekkingen. 
    Je dient hiervoor meteen na het einde van je recht op inschakelingsuitkeringen naar je ziekenfonds (bijvoorbeeld CM) te gaan.

  • De Directie-Generaal Personen met een Handicap (DGPH) voor een integratietegemoetkoming en / of Inkomensvervangende tegemoetkoming):
    - Heb je een handicap en heeft dit invloed op je dagelijkse activiteiten dan kan je, na erkenning door de DGHP, recht openen op een integratietegemoetkoming.
    Als jij (of je partner) de inschakelingsuitkering verliest en reeds een integratietegemoetkoming krijgt, zal de DGPH je tegemoetkoming met voorrang herzien en opnieuw berekenen.
    Je kunt hiervoor terecht bij het ziekenfonds of bij de sociale dienst van het gemeentebestuur of het OCMW. 
    Check waar je bij jou in de buurt een OCMW kan vinden (website overheid).

  • Een tewerkstelling of opleiding:
    Je kan bij de bijblijfconsulent van het ACV terecht in je zoektocht naar werk of naar de juiste opleiding.
TIP: Heb je een inkomen via het OCMW of heb je geen inkomen meer dan geniet je van een verminderde bijdrage voor je ACV-lidmaatschap. Dit dien je zo snel mogelijk zelf aan te vragen via een je ACV dienstencentrum.

Je heb gewerkt. Recht op een werkloosheidsuitkering?

Na je tewerkstelling heb je tijdens je periode zonder werk recht op een inkomen om deze periode te overbruggen. Schrijf je in bij VDAB en het ACV maakt samen met je een werkloosheidsdossier op.

Procedure

  • Na je ontslag moet je je binnen de 8 kalenderdagen inschrijven als werkzoekende bij VDAB. Je hoeft hiervoor niet te wachten op de C4 die je van je werkgever ontvangt.
  • Ga naar het ACV in je buurt, met je C4 en je inschrijvingsbewijs VDAB (of ACTIRIS in Brussel) om te bekijken of je recht hebt op een werkloosheidsuitkering. Als je gedurende een periode een minimum aantal gewerkte dagen kan bewijzen, heb je recht op werkloosheidsuitkeringen. Zo niet dan val je terug op een inschakelingsuitkering. Je ontvangt een controlekaart. Op het einde van de maand bezorg je de ingevulde, gehandtekende en voorzien van een groene adresklever aan het ACV. 
Goed om weten
  • Om recht te hebben op een werkloosheidsuitkering moet je 1 jaar gewerkt hebben bij één of meerdere werkgevers tijdens de afgelopen periode van 21 maanden. Bij onvoldoende gewerkte dagen ontvang je na het doorlopen van de beroepsinschakelingstijd een inschakelingsuitkering.

Mag je werken als werkloze?

Je mag als werkloze geen activiteiten uitoefenen. Enkel het beheer van je eigen bezit (bijvoorbeeld onderhoud van je woning) is toegestaan. Je bezit aanzienlijk in waarde doen stijgen (bijvoorbeeld bijbouwen) is niet toegelaten. Als werkzoekende kun je enkel onder strikte voorwaarden een bijkomend beroep uitoefenen. De straffen voor zwart werk zijn heel zwaar. Je hebt er als werkloze alle belang bij om je vooraf bij het ACV uitgebreid te informeren over je rechten en plichten vooraleer je met een of andere activiteit begint.

Meer info voor leden

Raadpleeg de fiches van de Wegwijzer sociale wetgeving van het ACV. Over dit onderwerp kan je volgende fiche(s) als pdf-bestand downloaden (inloggen):

Bestel je werkloosheids- documenten online


Groene klevers op? Nieuwe attesten en/of kaarten nodig? Bestel ze online.