De index beschermt je koopkracht

Wat verstaat men onder indexering?

De index is een mechanisme waarmee de lonen, de pensioenen en de sociale uitkeringen automatisch worden aangepast aan de levensduurte. De index beschermt dus de koopkracht van alle werknemers en uitkeringsgerechtigden in ons land.

Wat houdt de index in?

  • Een indexkorf. Deze korf bevat ongeveer 500 producten en diensten. Op basis hiervan wordt gemeten in welke mate de levensduurte stijgt. De korf wordt om de twee jaar aangepast op basis van het koopgedrag van de bevolking. De index meet dus de prijsontwikkeling van de producten en diensten die Belgische gezinnen kopen. 
  • Een gezondheidsindex. In de jaren 1990 werden tabak, alcoholische dranken, benzine en diesel uit de indexkorf gehaald. Sindsdien spreekt men van de gezondheidsindex. 
  • Aanpassing van de lonen aan de index. De aanpassing van de lonen aan de index wordt berekend op basis van het gemiddelde van de gezondheidsindex gedurende een periode van vier maanden. De loonontwikkeling volgt dus, met enige vertraging, de stijging van de levensduurte. De loonaanpassingen zijn op die manier gespreid in de tijd.  

Is de index voor iedereen gelijk?

De automatische indexering is niet bij wet geregeld (behalve voor de sociale uitkeringen en de lonen in de overheidssector), maar via sectorale cao’s. Dit verklaart waarom de indexering niet overal op hetzelfde tijdstip wordt doorgevoerd.  In sommige sectoren worden de lonen op gezette tijden geïndexeerd. Deze tijdstippen verschillen naargelang van de sector.

En voor het overheidspersoneel?

In de openbare sector is de indexering van de  ambtenarenlonen bij wet geregeld. De administratie moet de regeling toepassen. De indexering is er gebaseerd op de « spilindex »  en de ontwikkeling van de gezondheidsindex (overschrijdt de gezondheidsindex al dan niet een bepaalde spilindex). In de openbare sector worden de lonen aangepast: 
  • een maand na overschrijding van de spilindex voor de pensioenen en de sociale uitkeringen, bv. het gewaarborgde gemiddelde minimumloon 
  • twee maanden na overschrijding van de spilindex voor de wedden en de lonen.

Wat is het standpunt van het ACV inzake de index?

De index vormt per definitie een sociaal «neutraal » instrument. De index behandelt iedereen op dezelfde manier. Als de prijzen stijgen, zorgt de index ervoor dat onze koopkracht behouden blijft zonder een waardeoordeel te vellen over het soort uitgaven. Het ACV vindt het belangrijk dit principe te vrijwaren. 
Een systeem kan op meer bijval rekenen bij alle lagen van de bevolking als het «universeel» is.  Als iedereen automatische indexering geniet, wordt het een algemeen systeem dat gesteund wordt door tal van werknemers, gepensioneerden en uitkeringsgerechtigden. 
ACV-campagnewebsite

Meer info voor leden

Raadpleeg de fiches van de Sociale Wegwijzer van het ACV. Over dit onderwerp kan je volgende fiche(s) als pdf-bestand downloaden (inloggen):
  • Het loon
  • Zin om de volledige ACV-Wegwijzer Sociale Wetgeving te consulteren? Surf naar onze 'Wegwijzer'. Daar vind je alle fiches netjes en gestructureerd bij elkaar gezet. Een extra ledenservice!