Stagiair als schoolverlater

In principe kan een onbezoldigde stage buiten het onderwijs niet en moeten deze stages gekwalificeerd worden met een arbeidscontract (of minstens als inschakelingscontract met minimumvergoeding). In de praktijk stellen we vast dat stages bestaan in vele formats en dat er geen duidelijk statuut is voor de stagiair. Op deze pagina geven we een overzicht van mogelijke stagevormen buiten de studiecarrière. Dit zijn stages als op stap naar werk.
Hier vind je alle info over stages binnen een onderwijscontext.

De beroepsinlevingsovereenkomst

De beroepsinlevingsovereenkomst (BIO) is een overeenkomst waarbij 'de stagiair' in het kader van zijn opleiding kennis of vaardigheden opdoet bij een werkgever door het uitvoeren van arbeidsprestaties. De beroepsinlevingsovereenkomst is een contract gelijkaardig aan het werknemersleercontract. De stagiair ontvangt gedurende de opleiding een vergoeding. Er is echter geen verplichting om de stagiair na de opleidingsperiode een arbeidsovereenkomst aan te bieden. Dit in tegenstelling tot een individuele beroepsopleiding van de VDAB.

Schriftelijke overeenkomst

Aangezien het over een overeenkomst gaat is het verplicht om deze overeenkomst schriftelijk vast te leggen.De stagiair ontvangt deze overeenkomst ten laatste op het moment dat zij/hij begint te werken. De beroepsinlevingsovereenkomst is een overeenkomst tussen de werkgever en de stagiair. In de overeenkomst liggen de afspraken vast rond de stage en de wettelijke vergoeding die je moet betalen. Een beroepsinlevingsovereenkomst is pas geldig als je een opleidingsplan opstelt dat goedgekeurd wordt door VDAB. Volgende elementen moeten in de overeenkomst zijn opgenomen:
  • De identiteit van de werkgever en de stagiair
  • De plaats van de uitvoering van de overeenkomst
  • Het voorwerp en de duur van de beroepsinlevingsovereenkomst
  • De dagelijkse en wekelijkse duur van aanwezigheid in de onderneming;
  • De overeengekomen vergoeding (zie verder)
  • De wijze waarop een einde kan worden gemaakt aan de beroepsinlevingsovereenkomst
  • Het overeengekomen en erkend opleidingsplan (wordt goedgekeurd door VDAB voor Vlaanderen of Actiris voor Brussel)

Loon

Het doel van een bedrijfsstage is de stagiair een praktische opleiding te laten doorlopen. Hierdoor heeft de stagiair geen recht op loon, maar zal een vergoeding toegekend worden. De werkgever beslist zelf welke extra voordelen (maaltijdcheques, woon-werkverkeer,...) worden toegekend aan de stagiair. Voor het jaarlijkse vakantiegeld geldt de wettelijke regeling, zoals vermeld in het arbeidsreglement van de onderneming.
Minimumvergoedingen van de stagiair sinds 1 december 2012
Leeftijd Minimumvergoeding
15 jaar 480,60 euro
16 jaar 525,70 euro
17 jaar 570,70 euro
18 jaar 615,80 euro
19 jaar 660,80 euro
20 jaar 705,90 euro
21 jaar en ouder 751,00 euro
 

En wat met kinderbijslag, vakantie, ziekenfonds, ziekte,...

  • Indien de stagiair jonger is dan 18 jaar blijft het recht op kinderbijslag altijd behouden. Na de 18e verjaardag zal er geen recht op kinderbijslag zijn indien de bruto maandelijkse inkomsten van de stagiair hoger liggen dan € 520,08.
  • Er is recht op jaarlijkse vakantie in functie van het aantal gewerkte dagen tijdens het vorige kalenderjaar en recht op de wettelijke feestdagen zoals in het arbeidsreglement in de onderneming. Er is geen recht op jeugdvakantie of recht op een eindejaarspremie.
  • Stagiairs met een beroepsinlevingsovereenkomst moeten zich na de ondertekening van het contract bij een ziekenfonds inschrijven. Zij zijn niet meer 'ten laste van de ouders' voor de ziekteverzekering.
  • Bij ziekte of invaliditeit betaalt de werkgever het gewaarborgd loon zoals bij een gewone werknemer. Na de periode gewaarborgd loon heeft de stagiair recht op een uitkering. Gedurende het eerste jaar arbeidsongeschiktheid krijgt de jongere een overbruggingsuitkering voor elke werkdag of gelijkgestelde dag. Na het eerste jaar arbeidsongeschiktheid wordt een invaliditeitsuitkering betaald.
  • De stagiair is verzekert tegen arbeidsongevallen. De werkgever verbindt zich tot het afsluiten van een verzekering.

Wat bij de beëindiging van de overeenkomst?

Wanneer de beroepsinlevingsovereenkomst eindigt, krijgt de stagiair van de werkgever de volgende documenten:
  • een getuigschrift met de begin- en einddatum van de beroepsinlevingsovereenkomst en de aard van de taken die de stagiair verricht heeft
  • een C4-werkloosheidsbewijs
  • een kopie van de individuele rekening
  • de laatste loonfiche

Vacatures

 

De startbaanovereenkomst

Een startbaan (SBO) is de tewerkstelling van elke -26-jarige in het kader van een normale, minstens halftijds arbeidsovereenkomst of in het kader van een leer-, stage- of inschakelingsovereenkomst. Een SBO op zichzelf bestaat niet. Het is veeleer een label dat op een bestaand type contract gekleefd wordt. Het moet wel gaan om een type contract dat daarvoor in aanmerking komt. Of met andere woorden: zolang een jongere geen 26 jaar oud is, heeft elke tewerkstelling in het kader van een overeenkomst die SBO kan zijn, automatisch de hoedanigheid van SBO. Hiervoor moet geen enkele formaliteit vervuld worden.
Er zijn verschillende arbeidsovereenkomsten die de hoedanigheid van SBO kunnen hebben:
  • SBO type 1: gewone arbeidsovereenkomst zonder meer
  • SBO type 2: combinatie van een deeltijdse arbeidsovereenkomst en een opleiding
  • SBO type 3: leer-, stage- of inschakelingsovereenkomst
  • Situaties waarin geen SBO mogelijk is: tewerkstellingen in statutair dienstverband, tewerkstelling van studenten, de beroepsinlevingsovereenkomst, arbeidsovereenkomsten die voorzien in een minder dan halftijdse tewerkstelling, hertewerkstellingsprogramma, doorstromingsprogramma of vervangingsovereenkomsten.
Bijzondere kenmerken van de SBO in vergelijking met de gewone arbeidsovereenkomsten
  • Verminderd loon in geval van opleiding
    Bij aanwerving van een jongere onder arbeidsovereenkomst (minstens halftijds, = SBO type 1 heeft de werkgever de mogelijkheid om, gedurende de eerste 12 maanden van de tewerkstelling, aan de opleiding van die jongere een bedrag te besteden dat gelijk is aan maximum 10 % van zijn loon. In dit geval mag de werkgever het normaal loon van de jongere verminderen met dit bedrag. Het effectief loon mag echter niet lager zijn dan het gewaarborgd gemiddeld minimum maandinkomen. De werkgever moet jaarlijks aan de ondernemingsraad of, bij ontstentenis, de werknemersafvaardiging of, bij ontstentenis, het subregionaal tewerkstellingscomité rapporteren en meedelen waaraan voornoemde 10% precies besteed werd. Deze bijzonderheid is niet van toepassing op SBO's van type 2 of 3.
  • Sollicitatieverlof met behoud van loon
    Gedurende de eerste 12 maanden van zijn tewerkstelling mag de jongere op elk moment afwezig zijn, met behoud van loon of vergoeding, om in te gaan op werkaanbiedingen.
  • Verkorte opzeggingstermijn
    Als de jongere in dienst is met een arbeidsovereenkomst of een werknemersleerovereenkomst, mag gedurende de eerste 12 maanden, die arbeids- of leerovereenkomst op elk moment beëindigen met een opzeggingstermijn van 7 dagen wanneer de jongere een andere baan vindt. De opzeggingstermijn begint daags na de betekening ervan te lopen. Deze eigenaardigheid geldt niet voor de andere types overeenkomsten die de hoedanigheid van SBO kunnen hebben (bv. leer- of stageovereenkomst van de Middenstand).

De individuele beroepsopleiding

IBO is een opleiding waarbij de stagiair/cursist door een onderneming op de werkplek wordt getraind en begeleid in een beroep waarin hij/zij na de opleiding zal worden tewerkgesteld in de onderneming.
Alle werkzoekenden, gedomicilieerd in België, die niet meer onder contract zijn, kunnen aan de slag met een IBO-overeenkomst. Je mag wel het vorige werk niet zelf hebben verlaten om een IBO te starten. Na een positieve evaluatie is de werkgever verplicht om je aan te werven met een contract van onbepaalde of bepaalde duur. Een contract bepaalde duur kan enkel mits goedkeuring VDAB en als dit overeenstemt met het aanwervingsbeleid van de onderneming. Je blijft na de verplichte aanwerving in dienst voor de periode gelijk aan de looptijd van de IBO.
Vergoeding
  • Je uitkering of vervangingsinkomen blijft behouden;
  • Je ontvangt een productiviteitspremie van de werkgever;
  • Er is een terugbetaling van woon-werkverkeer verplaatsingskosten zoals bepaald in de CAO van de onderneming.
Aandachtspunten voor een kwalitatieve IBO
  • Opleiden en begeleiden: De werkgever maakt opleidingsprogramma en competentierapport op. Hij voorziet een interne opleiding en begeleiding via een opleidingsprogramma door oa. een interne begeleider aan te stellen. Tijdens arbeidstijd tijd vrijmaken voor opleidings – begeleidingsgesprekken de VDAB
  • Je ontvangt getuigschrift waarin de verworven competenties aangevuld zijn.
  • Er volgt een vontract van onbepaalde (of bepaalde) duur na het positief beëindigen van een IBO.
Rol VDAB
  • De VDAB stelt het IBO-contract op en geeft toestemming hiervoor. In samenspraak wordt de duurtijd bepaald. De duur van een IBO is afhankelijk van de te verwerven competenties (min. 4 weken en max. 26 weken).
  • Gedurende de volledige duurtijd van de IBO volgt de VDAB op.
  • Op het einde van de IBO beslist de VDAB over eventuele verlengingen, in overleg met alle partijen.
  • De VDAB kan beslissen over eventuele stopzetting, in overleg met alle partijen.
 
Er bestaan naargelang je profiel als werkzoekende bepaalde uitgebreide IBO's:
  • Individuele Beroepsopleiding met taalondersteuning (IBOT)
    Als uit een vergelijking van het gewenste profiel met je profiel blijkt dat kennis van het Nederlands een hinderpaal is om te functioneren op
    de werkvloer kan een IBOT aangeboden worden.
  • Gespecialiseerde Individuele Beroepsopleiding (GIBO)
    De GIBO is een IBO waarbij de toeleiding en begeleiding gebeurt door een gespecialiseerde opleidingsbegeleidings-en bemiddelingsdienst (GOB) en die gericht is op het creëren van duurzame tewerkstelling voor arbeidsgehandicapten.
  • Curatieve Individuele Beroepsopleiding (C-IBO)
    De C-IBO is bestemd voor langdurige jonge werkzoekenden. Vanaf de 13e maand werkloosheid kom je als jonge werkzoekende (jonger dan 25 jaar) in aanmerking.
  • Individuele Beroepsopleiding Interim (IBO-interim)
    De IBO-interim is een uitbreiding van de klassieke IBO en is gericht op de duurzame tewerkstelling van kansengroepen. Deze uitbreiding van IBO moet de kansen op een duurzame tewerkstelling na een peroide van uitzendwerk verhogen.
Om in aanmerking te komen moet je:
  • persoon van allochtone afkomst, ofwel persoon met een arbeidshandicap, ofwel persoon ouder dan 50 jaar;
  • en voorafgaande interimarbeid van maximaal 8 weken
UItzendkrachten die in de 3 maanden voorafgaand aan de IBO-interim al meer dan 14 werkdagen uitzendarbeid verrichtten bij dezelfde werkgever komen niet in aanmerking.
  • Individuele Beroepsopleiding Deeltijds Onderwijs (IBODO)
    IBODO is een opleiding waarbij de cursist uit het deeltijds onderwijs door een onderneming op de werkplek wordt getraind en begeleid in een beroep waarin hij/zij na de opleiding zal worden tewerkgesteld in de onderneming. Enkel de Centra voor Deeltijds Onderwijs van Stad Antwerpen hebben de mogelijkheid om met deze aangepaste IBO te werken.
 

Vragen of klachten over een IBO?

Zit je met (heel wat) vragen over je IBO, andere tewerkstellingsmaatregelen of je huidige begeleidingstraject? Of loopt de IBO niet van een leien dakje? En zou je graag willen dat er iemand de tijd neemt om dit alles samen met jou uit te pluizen? Neem dan contact op met je ACV-bijblijfconsulent. Je kunt ook bij de bijblijfconsulenten terecht voor een persoonlijk gesprek.