Solliciteren

Op zoek naar je droomjob? Dan heb je als nieuwkomer op de arbeidsmarkt een aantal sollicitatievragen. Hoe pak je het aan? Is een brief schrijven nog nodig? Hoe maak ik een goed cv? Op zoek naar werk is een job op zich. Het kost je veel tijd en energie. We zetten de verschillende stappen in het selectieproces voor jou op een rijtje. Met tips en tricks die je helpen om deze selectie zo goed mogelijk aan te pakken.
Overigens sta je er niet alleen voor. De VDAB, maar ook de vakbonden zoals het ACV begeleiden je – indien nodig - tijdens je zoektocht naar een job.

Welke job past bij jou?

Een job vinden die op je lijf geschreven is, is geen evidentie. Maar voor je start met het schrijven van brieven en het opstellen van een cv, is het belangrijk om even stil te staan bij wie je bent, wat je kan en wat je wil. Als je goed weet naar welke job je op zoek bent, kan je veel gerichter solliciteren. En kom je ook veel overtuigender over bij je toekomstige werkgever. Vertrek daarom met een zo open mogelijke blik. Vaak grijp je terug naar het werk dat je eerder deed of de studies en opleidingen die je eerder volgde. Het loont de moeite na te gaan of er in je vrijetijdsbesteding niet een aantal interesses zijn die je jobdoelwit mee kunnen bepalen.
Je troefkaart(en)
  • Sterke punten: Ga na welke troeven je kunt uitspelen in je zoektocht naar werk. Je sterke punten zijn een belangrijk middel om de werkgever te overtuigen. Wie ben je, wat is je karakter en wat zijn elementen die in je voordeel kunnen spelen? Wat vinden anderen van jou?
  • Opleiding en ervaring: De opleiding en de ervaring die je hebt opgedaan geven een duidelijke richting aan voor het zoeken naar werk. Ook je vakantiejobs zijn ervaring! Interessante vakken, bijkomende opleidingen, wat is je plezantste werkervaring geweest,… 
  • Out-of-the-box: Werp een blik op je vrije tijd! Bij elke activiteit leer je vaardigheden. Lid van een jeugdbeweging (sociale vaardigheden), je hebt al heel wat afgereisd (talenkennis), voetbalclub (teamspeler), helpen in het jeugdhuis (organiseren),… het noteren van fictieve arbeidsplaatsen is verboden. 
Hoe begin je hier aan?
  • Handig is de oriëntatietest van de VDAB. Je vindt deze terug in je VDAB dossier onder 'Beroepsoriëntatie'
  • Of neem een kijkje onder het luik 'tests' van de VDAB-site: je vindt er heel wat nuttige testen zoals de beroepentesten
  • Bekijk ook eens het luikje ‘Zelfonderzoek’ in de ACV-brochure Mik op een job (pdf-bestand)

Vacatures

Hoe meer vacatures je weet te vinden, hoe groter de kans dat er een geknipte job voor jou tussen zit. Soms is het moeilijk om door de bomen het bos nog te zien. Wist je dat het meest succesvolle zoekkanaal voor een job spontane sollicitaties en familie of vrienden zijn? Bijna 1 op 5 van de schoolverlaters vindt via familie of vrienden een job. Meer dan 1 op 4 vindt een job door spontaan te solliciteren. 
Tips die je zeker ter harte kan nemen:
  • Spread the word! Begin dicht bij huis: zeg tegen je familie, vrienden en kennissen dat je werk zoekt en wat je zoekt. Hoe meer mensen samen met jou uitkijken, hoe groter je kans op succes
  • Benut de vacatureservice van de VDAB. Via van de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB) kan je je abonneren op vacatures, aangepast aan jouw profiel en online solliciteren. Woon je in Brusselse Gewest? Via de Brusselse Dienst voor Arbeidsbemiddeling (ACTIRIS) krijg je toegang tot de vactures.
  • Jobinfobeurzen zijn een prima gelegenheid om een mogelijke werkgevers te ontmoeten, informatie te verzamelen en contacten te leggen.  
  • Het internet en kranten zijn een enorme bron van informatie. Gebruik het internet en de talrijke jobsites, maar gok ondertussen ook op andere paarden. De vacaturebijlagen van de kranten staan boordevol met aanbiedingen, zeker aan de weekendeditie heb je een dikke kluif.
  • De overheid. De verscheidene overheden bieden een ruime waaier aan boeiende beroepen aan. Voor elk wat wils. Kijk eens op selor.be en jobpunt.be voor de federale overheid en Vlaamse overheid. Bezoek de website van je stad, gemeente, intercommunale, OCMW of ziekenhuis. Gedacht aan politie, defensie, NMBS of De Lijn?
  • Uitzendkantoren. Je kan je kosteloos inschrijven bij verschillende interimkantoren. Een ideale plaats om spontaan te solliciteren. Zorg dat je regelmatig binnenspringt in het interimkantoor. Let op! Binnenstappen in een interimkantoor is gelijk aan solliciteren. Zorg dat je voorbereid bent!
  • Een job in het buitenland? EURES brengt alle Europese vacatures samen. Ook op kamiel.info vind je heel wat informatie voor een trip naar het buitenland.
  • En tot slot: vergeet de sociale media niet: via Linked!n en Facebook  vind je ook veel vacatures (of de bedrijven vinden jou). Maak persoonlijke accounts aan.

Curriculum vitae

Het curriculum vitae (cv) geeft een duidelijk overzicht van je studies, werkervaring en andere facetten die van belang kunnen zijn voor een toekomstige werkgever. 

Basisgegevens

  • Persoonsgegevens: naam en voornaam, adres, postcode en woonplaats, telefoonnummer, GSM-nummer, e-mailadres, geboorteplaats en -datum, burgerlijke staat en nationaliteit.
  • Studies: alle (school)opleidingen, getuigschriften, stages, cursussen, proefschriften, enzo. Vermeld voor iedere schoolopleiding het adres en de jaartallen.
  • Werkervaring: naam en adres van eventuele vorige werkgevers, vrijwilligerswerk, vakantiewerk, schoolstages,….

Flexibel

Je kan je cv aanpassen in functie van de job waarvoor je solliciteert: 
  • Talenkennis: je moedertaal, voor de overige talen kan je onderscheid maken (actieve of passieve kennis)
  • Technische vaardigheden: bvb. softwarepakketten of tekstverwerkingssystemen (Word, excell,…). Je kunt hier, net als bij je talenkennis onderscheid maken tussen basiskennis, doorgedreven kennis, enz. 
  • Organisatorische vaardigheden: plannen, projectmanagement, coördineren, zelfstandig, .. 
  • Leidinggevende vaardigheden: eventueel in verenigingsleven en/of vrijwilligerswerk 
  • Communicatieve vaardigheden: doorgeven van opdrachten, rapporteren, praten,… 
  • Referenties: sommige werkgevers waarderen dat meer dan anderen. Vergeet in elk geval niet om de naam, de functie, het bedrijf, het adres en het telefoonnummer op te geven. Breng je referenties er altijd van op de hoogte dat je hen in je cv vermeld hebt! 
  • Wist je dat je je cv kan pimpen met tewerkstellingsmaatregelen? Je toekomstige werkgever krijgt dan een financieel voordeel als hij je aanneemt. 

Direct aan de slag?

Tips en trics
Maak gebruik van onderstaande modeldocumenten
Via het ACV
Wil je graag persoonlijke feedback op je cv? Neem contact op via jongeren@acv-csc.be
Via de VDAB
Op de website van VDAB heb je de mogelijkheid om door jou aangemaakte cv’s op te laden. Je kan ook online een cv opmaken.
Surf naar het luik Mijn Loopbaan en registreer je. 

De sollicitatiebrief

Bij vacatures wordt naast een cv vaak naar een sollicitatiebrief gevraagd. Elke sollicitatie verdient een unieke brief. In je sollicitatiebrief licht je je motivatie, ervaring en persoonlijkheid toe. Je probeert de werkgever te overtuigen om je uit te nodigen voor een persoonlijk gesprek. Kortom, je moet ervoor zorgen dat je met je brief de aandacht van de werkgever wekt én vasthoudt. Laat je sollicitatiebrief en cv altijd nalezen door familie en/of vrienden.

De structuur van je sollicitatiebrief 

  • Inleiding: aandacht trekken met je motivatie 
  • Midden: “ik ben nuttig voor uw bedrijf” (je ervaring en je persoonlijkheid) 
  • Slot: “laat ons een afspraak maken” 
  • Bijlagen: Onderaan verwijs je naar de documenten in bijlage (bijvoorbeeld een curriculum vitae, een afschrift van een diploma, een bewijs van goed gedrag en zeden,...). 

Zelf een sollicitatiebrief opstellen?

Vermeld en beklemtoon vooral datgene wat aansluit bij wat de werkgever zoekt én kies bewust voor een verfrissende formulering.

Het sollicitatiegesprek

Je inspanningen worden beloond. De werkgever nodigt je uit voor een sollicitatiegesprek of interview. Het betekent dat je een geschikte kandidaat bent. Je bent echter niet de enige. Bereid je voor. Tijdens een sollicitatiegesprek probeert de werkgever te achterhalen welke kandidaat het beste past in het vooropgestelde profiel. Door je vooraf goed voor te bereiden op dit gesprek stijgen je slaagkansen sterk.
  • Goed begonnen is half gewonnen! Zorg dat je goed voorbereid en geïnformeerd aan het gesprek begint.
  • Als je vooraf informatie over het bedrijf verzameld hebt, kun je tijdens het gesprek laten horen dat je van wanten weet. Het bewijst dat je gemotiveerd bent en het bedrijf naar waarde schat.
  • Zorg dat je weet wat je wil. Zo maak je een zelfzekere indruk.
  • Te laat komen maakt een slechte indruk. Vertrek dus op tijd. Kom liever een kwartier te vroeg, dat geeft je tijd om wat op adem te komen.

Standaardvragen

Vaak grijpt de werkgever tijdens sollicitatiegesprekken terug naar standaardvragen. Deze vragen kunnen best wel confronterend of lastig zijn. Door hier op voorhand over na te denken, kun je tijdens het gesprek de juiste accenten leggen.
Naast verschillende vragen en antwoorden vind je er meteen ook heel wat tips hoe je je kan voorbereiden op het gesprek.

Na het gesprek…

Niet alleen een goede voorbereiding is van tel. Ook na het sollicitatiegesprek sta je best nog even stil bij het verloop van het gesprek. Tijdens het sollicitatiegesprek voel je vaak goed aan wanneer een interviewer enthousiast was over je antwoorden en wanneer niet. Probeer na te gaan hoe je op de moeilijke vragen anders had kunnen antwoorden. Zo sta je sterker bij een volgend sollicitatiegesprek.

Persoonlijkheids- en intelligentietesten

Persoonlijkheidstesten

Om na te gaan of je persoonlijkheidseigenschappen overeenkomen met de persoonlijkheidseigenschappen die voor de functie gezocht worden kan een werkgever je een persoonlijkheidstest laten afleggen. 
Meestal bestaat deze test uit meerkeuzevragen waarbij je gevraagd wordt om voor een reeks situaties, standpunten of eigenschappen aan te duiden of deze al dan niet bij jou passen. Door de veelheid van vragen en de manier waarop je de uitspraken rangschikt, komen patronen naar boven die je persoonlijke stijl weerspiegelen. 
Tips en tricks
  • Er bestaan geen juiste of foute antwoorden. Deze test wordt meestal afgelegd ter ondersteuning van het interview.
  • Eerlijk duurt het langst. Door eerlijk te zijn blijf je consequent. 
  • Let ook op met sociaal wenselijke antwoorden of liegen. Via de curves van de antwoorden kunnen psychologen zien of je gelogen hebt of niet. In een later gesprek wordt meestal teruggekomen op wat je eerder antwoordde.
  • Je eerste gedachte of indruk is vaak de beste dus een goede raad: niet te lang nadenken, zo snel mogelijk antwoorden.
  • Deze testen vertrekken vanuit een goede kennis van jezelf. Als je het gevoel hebt dat je van jezelf niet goed weet welke waarden voor jou belangrijk zijn, vraag eens aan mensen die je goed kennen om jou eens te beschrijven.
  • Vaak zijn het geen makkelijke vragen. Bereid je voor door een demo-test uit te proberen zodat je vertrouwd raakt met de manier van vragen stellen. 
  • De tijd die je nodig hebt, om de vragenlijst in te vullen wordt vaak ook geregistreerd. 
Zin om te oefenen? 
Bezoek deze externe websites en test online:

Intelligentietesten

Meer en meer wordt tijdens de selectieprocedure aan de kandidaat gevraagd om een reeks psychotechnische proeven af te leggen. Deze psychotechnische testen hoe goed je verbaal, numeriek of abstract kan redeneren. Ze testen niet je parate kennis, maar wel of je in staat bent om bijvoorbeeld de logica uit een reeks figuren te achterhalen.
Zo krijgt de werkgever een zicht op: 
  • Je globale intellectuele potentieel
  • Vaardigheid om met getallen, taal, figuren,… om te gaan 
  • Je vermogen tot analytisch en logisch redeneren: zie jij de verbanden tussen bepaalde cijfers, begrippen, figuren
  • Je vermogen om onder tijdsdruk te presteren 
  • Je nauwkeurigheid 
De meeste van deze testen zijn meerkeuzevragen waarbij het resultaat berekend wordt op basis van het aantal correcte antwoorden en de gebruikte tijdsduur. De testen worden doorgaans afgelegd de computer waarbij je voor elke opgave een bepaalde tijd krijgt. 
Tips & tricks 
  • Oefening baart kunst: mensen die oefenen voordat ze een testen afleggen komen zelfverzekerder over en gaan efficiënter te werk.
  • Zorg dat je op tijd komt en zorg dat je goed uitgeslapen bent.
  • Lees de vraag aandachtig.
  • Let op de tijd.  Wanneer je bezig bent met een lastige opgave is het mogelijk dat je de tijdslimiet per vraag uit het oog verliest. 
  • Vraag vooraf na of er met giscorrectie gewerkt wordt. Wanneer je het antwoord  niet kent is het bij giscorrectie verstandiger om niets in te vullen.  
  • Bij de testen op het verbaal redeneervermogen krijg je een professioneel relevante tekst. Maak bij de mogelijke antwoorden een onderscheid tussen juist-onjuist of onbepaald. Het juiste antwoord is enkel af te leiden uit de informatie die je in de tekst kunt terugvinden.‬ Hou geen rekening met wat jou logisch lijkt op basis van voorgaande kennis over een onderwerp. Vaak komen er lastige stellingen voor waarin een stelling aannemelijk juist of onjuist is, maar is het niet met zekerheid op te maken uit de tekst. Trap niet in de val, maar beoordeel deze als onbepaald.
  • Maak eventueel een printscreen van de testen. Op die manier geef je jezelf wat meer tijd om de oefening op te lossen. Vraag eventueel hulp aan vrienden of familie.  
Zin om te oefenen?
Oefenmateriaal numeriek redeneervermogen:
Oefenmateriaal verbaal redeneervermogen:
Oefenmateriaal abstract redeneervermogen:

Online solliciteren

Online solliciteren is niet meer weg te denken. Het merendeel van je brieven en cv's verstuur je digitaal. 
Daarnaast moet je werk maken van je digitale sociale netwerk. Jobs kan je ook vinden via sociale netwerksites als LinkedIn, Facebook, Twitter of Pinterest. Het is dus aan te raden accounts te maken op de verschillende sociale netwerksites.

Tips en tricks

  • Vul je profiel zo volledig mogelijk in. Zorg ervoor dat wat in je profiel staat overeenkomt met de inhoud van je cv en brief. Informatie die ontbreekt of anders vermeld wordt, geeft de werkgever al snel het idee dat je aan het liegen bent of dat je alles mooier voorstelt dan het werkelijk is.
  • Kies een professionele accountnaam. Bij voorkeur je voor- en achternaam en niet ‘dezuipschuit34’.
  • Zet je sterktes in de verf. 
  • Gebruik een degelijke pasfoto als profielfoto. 
  • Denk twee keer na voor je iets op sociale media plaatst. Een werkgever die je opzoekt op die sociale media wil vooral te weten komen of je persoonlijkheid past in het bedrijf. Let dus op met negatieve commentaren (zeker over je vorige werkgever) en racistische, vulgaire of domme uitspraken. 
  • Positieve aanbevelingen van je vroegere collega’s of baas kunnen een goed beeld geven van hoe jij in een bedrijf functioneert. Bijvoorbeeld concrete voorbeelden van hoe goed mensen met jou kunnen samenwerken. LinkedIn biedt deze mogelijkheid via ‘aanbevelingen of endorsements’. Negatieve uitspraken hebben het omgekeerde effect.
  • Werkgevers knappen af op schrijf- of grammaticale fouten.

Digitaal visitekaartje

Heel wat werkgevers bekijken niet alleen grondig je brief en cv . Vaak schuimen ze ook het internet af op zoek naar meer informatie over jou (denk aan je Facebook- of Twitterprofiel). Zo krijgt je toekomstige werkgever een ruimer beeld van jouw doen en laten. Alle informatie die je zelf op het internet plaatst, mag een werkgever zonder problemen consulteren. Hiermee schendt hij je recht op privacy niet. 
Dit wil niet zeggen dat de werkgever deze informatie zomaar mag gebruiken. Stel dat een werkgever op het internet vaststelt dat je actief bent binnen een holebi-beweging, dan mag dit geen reden vormen om je te weigeren voor een gesprek. Op die manier discrimineert hij je immers omwille van redenen die geen verband houden met de functie of de aard van de werkomgeving. Spijtig genoeg is deze wetgeving makkelijk te omzeilen. Zo kan een werkgever immers een andere reden aanhalen waarom hij jou niet uitnodigt voor een gesprek. Je doet er dus goed aan niet alles zomaar op het internet te plaatsen. Denk dus twee keer na vooraleer je blogt of tal van privéfoto’s op het internet plaatst. Bij sommige sociale media zoals Facebook kun je ervoor kiezen om de toegang tot je gegevens te reserveren voor een selectie groep mensen die je persoonlijk kent.
Staat er zonder jouw toestemming informatie over jou op het internet dan wordt jouw recht op privacy wel geschonden en dan kan je hiervoor stappen ondernemen