Kan je als jobstudent werken in het buitenland?

De eerste vraag die je moet beantwoorden is 'Wil je tijdelijk of vast naar het buitenland'.
De volgende vraag zal dan zijn 'Betekent buitenland voor je binnen of buiten Europa'. En is het voor even of verhuis je definitief naar het buitenland?
Handig:

Tijdelijk werkervaring opdoen in het buitenland

Binnen EER: Als je in een land wil werken dat behoort tot of geassocieerd is met de Europese Economische Ruimte (EER), dan geldt het vrij verkeer van werknemers. 
Je mag er werken en je hebt er geen verblijfsvergunning of visum voor nodig. Iedereen kan er zich ook inschrijven bij een arbeidsbemiddelingsbureau. Dat moet jou dezelfde hulp aanbieden als de andere werkzoekenden. Je kunt ook een beroep doen op de diensten van het EURES-netwerk voor arbeidsbemiddeling. De VDAB, ACTIRIS en het ACV beschikken over Euroconsulenten die je kunnen begeleiden.
Buiten EER: In landen die niet behoren tot de Europese Economische Ruimte is alles niet zo vanzelfsprekend. Informeer vooraf of je er wel kunt en mag werken.

De gemeente 

Als je in het buitenland gaat wonen voor een bepaalde periode van min of meer korte duur (minder dan één jaar bijvoorbeeld), dan hoef je je bij de gemeente niet uit te schrijven om je in het buitenland te vestigen. Je blijft voor alle administratieve zaken (belastingen, sociale zekerheid...) afhankelijk van België. 

Studentenarbeid 

De nieuwe 50-dagenregeling rond sociale zekerheid bij studentenwerk is Belgische wetgeving. Slechts zeer weinig landen hebben een voorkeurstarief sociale zekerheid voor studenten. 

Wie is je werkgever? 

Als je een studentenjob gaat doen bij een Belgische werkgever maar in het buitenland, bijvoorbeeld in een bar werken van een hotel gelegen in Spanje, dan moet de werkgever je dagen inputten en gaan deze af van je persoonlijke teller. Weet wel dat 50 dagen werken als student geen maximum is, want als je meer werkt wordt er weliswaar gewone socialezekerheidsbijdrage afgehouden van je loon maar krijg je hier vakantiegeld voor in ruil.
Ga je echter studentenarbeid verrichten in het buitenland voor een buitenlandse werkgever dan telt de reglementering op vlak van sociale zekerheid en belastingen van dat specifieke land. Je werkdagen worden dus niet afgetrokken van je persoonlijke 50-dagenteller. 
Ook op het vlak van arbeidsrecht val je onder de wetgeving van de buitenlandse werkgever. Informeer je dus zeker bij onze Europese  en internationale vakbondscollega’s als je vragen hebt over overuren, compensatie, minimumloon…

Belastingen

Werk je in het buitenland als student dan moet je bij je jaarlijkse aangifte van je inkomsten ook alle inkomsten uit het buitenland opgeven. De vrijgestelde som die er nu is voor studenten om thuis nog fiscaal ten laste te blijven zal ook voor jou meetellen.
Als je tijdens je (tijdelijk) verblijf in het buitenland je hoofdverblijfplaats niet naar het andere land overdraagt, dan ben je onderworpen aan de Belgische personenbelasting. Alle inkomsten moeten dus in België worden aangegeven, zowel nationale inkomsten als inkomsten uit het buitenland. Je wordt zelden tweemaal (integraal) op buitenlandse inkomsten belast. Het hangt ervan af of het werk verricht wordt in een land waarmee België een verdrag heeft afgesloten om dubbele belasting te voorkomen.  

Kinderbijslag

Je behoudt je kinderbijslag in België als je gaat werken in het buitenland tijdens de schoolvakanties en je per kwartaal niet meer dan 240 uren werkt (dit telt niet voor zomermaanden). 

Ziekteverzekering

Blijf je binnen Europa dan zal het voldoende zijn om even langs je ziekenfonds te gaan. Vraag goed na wat je moet doen bij eventuele terugbetaling van je medische kosten in het buitenland.
Ga je buiten Europa dan moet je je eventueel extra privé-verzekeren en je informeren bij de Dienst Oververzeese Sociale Zekerheid.

Definitief wonen en werken binnen of buiten EER

  • Binnen EER: Indien je gaat wonen en werken in een land van de Europese Unie of van de Europese Economische Ruimte of in Zwitserland, wordt je onderworpen aan de socialezekerheidswetgeving die van toepassing is in dat land. Jij (of je werkgever, indien je werknemer bent) moet sociale zekerheidsbijdragen in dat land betalen om te kunnen genieten van de socialezekerheidswetgeving.
  • Buiten EER: Je gaat wonen en werken in een land dat geen deel uitmaakt van de Europese Unie of van de Europese Economische Ruimte of in een ander land dan Zwitserland en waarmee een sociale zekerheidsovereenkomst werd gesloten: als algemene regel, bepaalt de overeenkomst, behalve voor bijzondere gevallen, dat het land op het grondgebied waarvan de activiteit als werknemer of als zelfstandige wordt uitgeoefend, het land van onderwerping is. 
  • Indien je gaat wonen en werken in een derde land waarmee geen sociale zekerheidsovereenkomst werd gesloten: zal je waarschijnlijk worden onderworpen aan de socialezekerheidswetgeving die van toepassing is in dat derde land. In elk geval, omdat je in België niet meer werkt of woont, zal je niet meer onderworpen zijn aan de Belgische socialezekerheidswetgeving en zal je geen bijdragen meer betalen in België. Om te voorkomen dat je niet – of onvoldoende – beschermd bent in je werkland, kan je je aansluiten bij de DOSZ (Dienst voor overzeese sociale zekerheid). 

Extra regels voor schoolverlaters

Kinderbijslag

  • Je behoudt je kinderbijslag in België als je gaat werken in het buitenland  tijdens de schoolvakanties, in je beroepsinschakelingstijd niet meer verdient dan ongeveer 500 euro en tijdens het jaar per kwartaal niet meer werkt dan 240 uren. 
  • Ook  dus tijdens je laatste zomervakantie moet je je werkuren tellen en niet meer presteren dan 240 uren. 
  • Indien je toch meer hebt gewerkt wordt dit per maand bekeken hoeveel je hebt verdiend. 
  • Meer dan 500 euro betekent voor die maand verlies van kinderbijslag. 
  • Het kinderbijslagfonds zal niet opvragen met welk soort contract je in het buitenland aan de slag bent. Ben je schoolverlater en is je beroepsinschakelingstijd aan het lopen dan moet je vooraleer te vertrekken naar het buitenland zeker even langs VDAB en ACV.

Beroepsinschakelingstijd

Tot 1 januari 2012 spraken we nog van een wachttijd, nu hebben we het over de beroepsinschakelingstijd. Wil je gaan werken voor een loon of vrijwilligerswerk verrichten in het buitenland dan moet je langs VDAB en ACV. Je moet immers beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt en kunnen ingaan op alle vacatures die je wordt toegezonden. 
 
Ben je op moment van een sollicitatie onaangekondigd in het buitenland en kan je hier niet op in gaan dan zal je beroepsinschakelingstijd stoppen. Je mag je mogelijk verwachten aan een negatieve evaluatie van je actief zoekgedrag. Dus informeer je even en doe aangifte.
Er is hierop echter 1 grote uitzondering en dat is voor het doorlopen van een stage (ook hier aparte aangifte en formulieren C94C) en voor NGO coöperanten die een vrijstelling krijgen voor ontwikkelingshulp. 

Papierenwinkel

Leg zeker klaar voor je vertrekt:  
  • Een geldige identiteitskaart. Neem hiervan enkele copies en stop die overal in je bagage. Bij verlies heb je dan toch altijd al een exemplaar.
  • Verhuis je naar een land dat niet tot de Europese Economische Ruimte (EER) behoort of er niet mee geassocieerd is, dan heb je ook een paspoort nodig. 
  • Formulieren als je verhuist naar een land dat behoort tot de EER of ermee geassocieerd is. 
  • Je Europese ziekteverzekeringskaart (kan je aanvragen bij je ziekenfonds). 
  • Enkele pasfoto's. 

Tijdens je verblijf

Hou zeker al je loonfiches en contracten bij van je buitenlandse tewerkstelling. Je kan deze nodig hebben voor kinderbijslag (gewerkt aantal uren), belastingen (inkomsten), als bewijzen van je buitenlandse werkervaring en verhogen van je competentie.