|
De Nationale Arbeidsraad keurde op 20 februari 2009 een set van vijf collectieve arbeidsovereenkomsten goed, in uitvoering van het interprofessioneel akkoord (IPA) voor 2009-2010. Voor het woon-werkverkeer, de ecocheques, het tijdkrediet en twee brugpensioenstelsels. Met als toemaatje nog een nieuwe cao over het gelijk loon voor gehandicapte werknemers, als late uitvoering van het voorlaatste IPA. Inmiddels leggen regering en Parlement de laatste hand aan de wetten en besluiten in uitvoering van het IPA. Met nu wel een serieuze kink in de kabel wat betreft de afgesproken vereenvoudiging van de banenplannen. Tussenkomst openbaar vervoer: een kwart hoger De werkgevers zijn verplicht voor hun personeel tussen te komen in de kosten van de verplaatsing van en naar het werk. Tenminste als dit met het openbaar vervoer (trein, tram of bus) gebeurt. Die tussenkomst bedroeg tot januari 2009 minstens 60 % van de kostprijs. Al gaan heel wat sectoren en bedrijven reeds verder dan 60 %.
In het IPA werd afgesproken dat minimum van 60 % op te trekken tot 75 %.
Dit vanaf 1 februari 2009. Dit vereiste een nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst in de Nationale Arbeidsraad. Die kwam er nog net op tijd voor de betaling van eind februari: de nieuwe cao nr. 19octies, met ingesloten een nieuwe tarieventabel, ter vervanging van de vorige tabel. Nu, niet voor iedereen is het precies 75 % van het vervoerstarief. Voor de kortere verplaatsingen is het wat minder, voor de langere wat meer. Dat zit in een vork van 71,8 tot 78,5 %. Wie vandaag aan het minimum zit zou vanaf eind februari zijn vergoeding in ieder geval serieus moeten zien stijgen Hoe controleren? Vermenigvuldig je vergoeding van vorige maand met 1,25 (= 75/60). Die nieuwe minima blijven volgend jaar onveranderd, ook wanneer de treintarieven omhoog gaan. Een eerste aanpassing komt er ten vroegste op 1 februari 2011. Die regeling geldt normaal niet voor de werknemers die met de eigen wagen of een ander vervoersmiddel naar het werk komen. Echter, in heel wat sectoren en bedrijven werd voor het privé-vervoer toch een koppeling gemaakt met de treintarieven. Er werd afgesproken dat die koppeling voorlopig wordt opgeschort. Dit om de marge voor de cao-onderhandelingen (250 euro, waarvan 125 euro in 2009) intact te laten. Het IPA bepaalt immers dat hogere tussenkomsten in het privé-vervoer ten koste gaan van de marge. Daarom komt er vanaf 1 februari 2009 voor het privé-vervoer enkel een aanpassing aan de nieuwe treintarieven, maar geen onmiddellijke optrekking van 60 tot 75 %. Dit geeft de sectoren en bedrijven de tijd om hierover afspraken te maken, in het kader van de nieuwe cao-ronde. Die moeten rond zijn tegen eind mei. Als geen afspraken worden gemaakt, dan geldt de nieuwe regeling aan 75 % ook voor het privé-vervoer, dit met ingang op 1 juli 2009. Ecocheques: voor duurzame aankopen Het IPA bevatte een belangrijke vernieuwing. Bedrijven kunnen naast maaltijdcheques, cultuurcheques en sportcheques, voortaan ook ecocheques toekennen. Vrijgesteld van sociale bijdragen en belastingen. En te gebruiken voor de aankoop van zogenaamde ecologische producten en diensten.
De overheid werkte daartoe inmiddels een kader uit, bij wet en besluit. Onderdelen daarvan moesten bij cao worden uitgewerkt door de Nationale Arbeidsraad. Dat gebeurde op 20 februari 2009. Het zal nu van de cao-onderhandelaars in de sectoren en bedrijven afhangen of daarvan effectief gebruik wordt gemaakt, gegeven de onderhandelingsmarge van 250 euro. Ecocheques kunnen in beginsel maar worden ingevoerd bij cao. Enkel als er geen syndicale delegatie is of als cao-overleg niet gebruikelijk is, kan het bij individuele overeenkomst. Er is ook een maximum op gezet: 125 euro in 2009 en 250 euro vanaf 2010. Ze moeten worden gebruikt binnen de 24 maanden. En enkel voor de aankoop van producten en diensten die vermeld staan op een lijst van de Nationale Arbeidsraad.
Het gaat over zes groepen:
energiebesparing: al wat in aanmerking komt voor fiscale verminderingen of regionale subsidies, maar ook aankoop van isolatiemateriaal, spaarverlichting, apparaten op zonne-energie…; waterbesparing: douchespaarknop, recuperatietank voor regenwater,… duurzame mobiliteit: toegangsbewijzen (andere dan abonnementen) voor het openbaar vervoer, plaatsing roetfilter in oude dieselwagens, plaatsing LPG-installatie, alles wat betreft de fiets, inclusief het onderhoud, lessen ecologisch rijden (ecodriving) ook; afvalvoorkoming: herlaadbare batterijen, compostvat, wasbare luiers, composteerbare kunststofproducten, gerecycleerd papier…; ecodesign: producten met het Europese ecolabel, een keurmerk voor zeer milieuvriendelijke producten (van papier tot televisies); natuur: duurzaam hout (label FSC of PEFC) of producten daarvan gemaakt, planten en gereedschappen voor de tuin ook.
Die lijst zal jaar na jaar worden herzien.
Meer details moet u krijgen van de werkgever, bij de eerste overhandiging van de ecocheques. Maar wie niet kan wachten, kan vanaf vandaag al terecht op een nieuwe website van het ACV: www.ecocheques.be. Een wereld van duurzame aankopen gaat voor u open. Wat met werknemers die niet voltijds of niet het hele jaar aan het werk waren? Die moeten minstens een aantal ecocheques krijgen in verhouding tot het werkvolume. Al kan het ook meer zijn. Dat hangt af van de cao-afspraken. Echter: het aantal cheques mag niet verminderd worden voor dagen van moederschapsrust, noch voor de eerste 30 dagen arbeidsongeschiktheid. Tijdkrediet: van minder naar meer Het IPA voorzag dat werknemers die in tijdkrediet zijn, soepel moeten kunnen overstappen naar een tijdkrediet met meer uren. Dat wordt nu geregeld door een aanpassing van de cao nr. 77 van de Nationale Arbeidsraad. Die maakt overstap mogelijk van volledige onderbreking naar halftijds en 4/5-krediet. En van halftijds tijdkrediet naar 4/5-tijdkrediet. Wel op voorwaarde dat de werkgever hiermee akkoord is. Inmiddels is er ook duidelijkheid over de optrekking van de bedrijfsvoorheffing voor het halftijdse tijdkrediet. Die zal worden toegepast vanaf maart 2009: 30 % voor –50-jarigen en 35 % vanaf 50 jaar. Voor de loopbaanonderbreking in de openbare sector wordt dezelfde regeling gevolgd. Zo zal dichter worden aangesloten bij de eindbelasting. Die verhoging is wel niet van toepassing op:
personen die al voor 1 januari 2009 op tijdkrediet waren; op alleenstaanden; op thematische verloven (ouderschapsverlof, zorgverlof voor zwaar zieken en palliatief verlof).
Brugpensioenen: huiswerk klaar Om de twee jaar moeten een reeks brugpensioenregelingen worden verlengd. Deels interprofessioneel, deels sectoraal. Het interprofessionele huiswerk is inmiddels rond.
Het halftijdse brugpensioen wordt bij wet verlengd. De interprofessionele kaders voor het brugpensioen vanaf 56 jaar voor arbeidsongeschikte bouwvakkers en voor de werknemers met 20 jaar nachtarbeid werden automatisch verlengd door het nieuwe IPA. Bleef nog vooral het nieuwe brugpensioen vanaf 56 jaar na een loopbaan van 40 jaar. Alsook de aanvullende regeling voor de nachtwerkers in sectoren zonder eigen regeling. Die twee laatste werden op 20 februari verlengd, tot eind 2010, door de Nationale Arbeidsraad. Nu zijn de sectoren en bedrijven aan zet, voor de verlenging of verbetering van de eigen regelingen. Gelijk loon gehandicapten: diversiteitsvierkant rond Het gelijk loon voor gehandicapten wordt al lang geregeld door de cao nr. 26. Maar die was hopeloos verouderd. Het ACV bekwam daarom begin 2007 een afspraak die te actualiseren. Al heeft dat nog twee jaar aangesleept. Op 20 februari 2009 werd werd een nieuwe cao ondertekend. Met vooral drie verbeteringen: een uitbreiding tot de bedrijfsregelingen, een uitbreiding van het loonbegrip en een uitbreiding tot werknemers die niet in het normaal economisch circuit werken. Dat is de vierde cao in een rij van nieuwe diversiteitsafspraken, na de aanpassing vorig jaar van de cao voor het gelijk loon van vrouwen, de aangepaste cao voor werving en selectie en de nieuwe cao voor gelijke behandeling in alle fasen van de arbeidsrelatie. Vereenvoudiging: niet eenvoudig U kon het nog lezen in vorige Visie. De federale regering zou dan toch doorgaan met de vereenvoudiging van de banenplannen, vanaf 1 april 2009. Ondanks de tegenwind van de Gewesten en de aanvankelijke aarzeling binnen de regering. Dat was echter buiten het Vlaamse parlement gerekend. Dat unaniem een belangenconflict inriep. Dus ook met steun van VLD en CD&V, die nochtans federaal hadden beloofd het IPA nauwgezet uit te voeren. Dat verplichtte de regering om de vereenvoudiging uit het ontwerp van economische herstelwet te lichten, om te verhinderen dat ook de rest van het IPA zou worden geblokkeerd. De sociale partners hebben al verbolgen gereageerd. Je kunt uit een delicaat evenwicht niet naar believen één element halen. Maar hoe nu verder? Hopelijk keert de rede weer. Hoe moeilijk ook met de verkiezingskoorts en het nieuwe communautaire gehakketak.
|