Hoge energieprijzen aanpakken, niet de index

Volgens de nieuwe economische projecties van de Nationale Bank, gisteren voorgesteld, zal de groei in ons land dit jaar 2,6% bedragen. Dat is merkelijk meer dan het gemiddelde van de eurozone (en evenveel als in Duitsland). Door die groei komen er dit en volgend jaar 77.000 banen bij.

Na dit goede nieuws meende Luc Coene, gouverneur van de Nationale Bank, nog eens de index op tafel te moeten gooien. En dit in strijd met de beslissing van de regering om, in het verlengde van het ontwerp van interprofessioneel akkoord, niet aan de index te raken. 

Het ACV reageert verbaasd: dit was niet de afspraak, de regering heeft beloofd om ten gronde de oorzaken van de stijging en abrupte schommelingen van de energieprijzen aan te pakken. Men moet het probleem immers bij de wortel aanpakken, met name de te hoge en wispelturig energieprijzen. De Nationale Bank zet de wereld op zijn kop.

Het is altijd wat. Toen de crisis uitbrak heette het dat we door onze structurele zwakheden diep zouden wegzakken. En toen we niet diep bleken weg te zakken, heette het dat we niet goed genoeg zouden hernemen. En nu we bijzonder goed hernemen, is het weer niet goed. Alle redenen zijn goed om storm te lopen tegen de index. Die index heeft in elk geval niet verhinderd dat onze groei sinds het begin van de crisis in 2008 even goed is als de Duitse groei. En als we de vooruitzichten voor volgend jaar meerekenen (2.2% voor België tegen slechts 1.9% voor Duitsland), dan komen we over 2008-2012 zelfs uit op een betere groei dan Duitsland.

Het ACV vraagt dat de regering in dit kader de juiste maatregelen neemt:

1. Raak niet aan de automatische loonindexering
   Het ACV wil absoluut dat men de automatische index behoudt. En herhaalt daarom zijn vraag aan de regering om de aanbevelingen van de Europese commissie op dit punt bij te sturen. De automatische loonindexering is fundamenteel om de koopkracht van onze gezinnen te vrijwaren. En net die koopkracht, die binnenlandse consumptie, is zeer belangrijk voor een goed draaiende economie. Onder het mom van ‘modernisering’ is de Europese en binnenlandse druk op het systeem groot, maar het ACV herinnert graag aan de uitspraken van  Eurocommissaris Olli Rehn over het Belgische systeem van loonindexering. Olli Rehn noemde het een paar maanden geleden een "verstandig ontworpen" systeem dat zeker niet ouderwets is te noemen.

2. Koppel elektriciteit- en gasprijzen los van de olieprijs
   Sinds de vrijmaking van de elektriciteit- en gasmarkt in België zijn de leveranciers volledig vrij om hun prijzen vast te stellen. Voor de meerderheid van de contracten doen ze dit echter nog steeds op basis van oude parameters waarin de olieprijs sterk doorweegt.  Als de olieprijs stijgt, betalen de huishoudens dus onmiddellijk meer voor hun elektriciteit, hoewel de kosten van de producenten niet in dezelfde mate stegen. Het gros van onze elektriciteit komt nl. uit afgeschreven kerncentrales en daarnaast van centrales op gas en steenkool. Stijgende olieprijzen betekenen dus vooral stijgende winsten voor de elektriciteitsproducenten en gasleveranciers.
   
   Het ACV wil dat de overheid de energieregulator (CREG) de macht geeft om de elektriciteit- en gasprijzen te controleren. De CREG moet controleren of de prijzen de werkelijke kosten van de productie weerspiegelen. Dit betekent ook dat de overdreven winsten die gemaakt worden met afgeschreven kerncentrales moeten terugvloeien naar de consumenten. Die consumenten hebben die versnelde afschrijvingen vroeger al  betaald via hun factuur. Tenslotte moet ook de facturatie aangepast worden zodat prijsverhogingen niet onmiddellijk en automatisch doorgerekend worden aan de klanten.

3. Bewaak de distributieprijzen
   Het ACV wil dat eindelijk ook eens iets gebeurt met de ongerijmdheden die zowel door de Nationale Bank, als door het Prijzenobservatorium als door de Europese Commissie werden vastgesteld m.b.t. de prijszetting in de distributiesector. Zoals de vaststelling dat verhoging van grondstofprijzen snel en significant wordt doorgerekend, maar dalingen merkelijk trager en geringer. Of de vaststelling vorig jaar in het Europese Retail Market Monitoring Report dat de Belgische prijzen voor voeding en niet-alcoholische producten 28.4% hoger liggen dan in Nederland.