ACV delegatie op bezoek bij de Chinese vakbond ACFTU

Het waren drukke Paasdagen voor de leiding van het ACV. Voorzitter Luc Cortebeeck, algemeen secretaris Claude Rolin, nationaal secretarissen Ann Van Laer en Marc Leemans waren samen met internationaal diensthoofd Véronique Rousseau en Stijn Sintubin in Peking op uitnodiging van de ACFTU, de Chinese officiële vakbond. Die uitnodiging lag er reeds enkele jaren, maar het ACV wenste waarborgen te hebben voor een open discussie over het sociaal beleid in het land en over de rol van de vakbond. Dat kon “want er is intussen veel veranderd” klonk het.

Verdeling welvaart: China start inhaaloperatie

Het belang van China kan nauwelijks onderschat worden. Denk aan de snelle economische groei van gemiddeld 9 à 10%, de grote investeringen van zowel Chinese als buitenlandse bedrijven, de Chinese investeringen in het buitenland, de grote inkomenskloof tussen het platteland en de steden, de 150 miljoen migrant arbeiders die dagelijks in de steden op zoek zijn naar werk, enz..

Als in zo’n sterk groeiend land de werknemers toenemend zouden gerespecteerd worden met goede lonen en een goede sociale zekerheid, dan is dat goed voor de mensen daar, maar dan wordt de sociale situatie van de werknemers hier ook niet weggeconcurreerd. Hoe de sociale rechtvaardigheid er evolueert is dus van groot belang.

Het Chinese Volkscongres nam tijdens haar zitting in maart 2011 het 12de economische vijfjaren plan aan. In dit plan staan 2 grote prioriteiten; enerzijds het volhouden van een snelle economische groei gericht op de verhoging van de technologische capaciteit van de Chinese industrie. Anderzijds een economische groei gericht op sociale ontwikkeling.

Het plan stelt duidelijke indicatoren voorop om het inkomen van de meerderheid van de Chinezen jaarlijks met minstens 13% te laten verhogen. De prioriteit voor sociale ontwikkeling in het plan wil tegen 2015 een sociaal zekerheidssysteem hebben dat iedere Chinees steunt in geval van ziekte, arbeidsongeval en pensioen.

Op het moment van de economische opening in 1978, zei Deng Xiaoping aan de Chinese bevolking: “Iedereen zal welvaart kennen, maar sommige eerder dan de anderen”. Na bijna 35 jaar heeft het Volkscongres dus eindelijk beslist om een belangrijk deel van de rijkdom en de welvaart te verdelen onder diegenen die voor deze rijkdom zorgden, namelijk de Chinese werknemers, de miljoenen interne migrantarbeiders en de boeren op het platteland.

Rol van vakbond groeit

Het 12de economisch vijfjaren plan voorziet ook een rol voor de officiële vakbond ACFTU. Deze officiële aan de partij gelinkte vakbond transformeerde zich de laatste jaren meer en meer tot een “echte” vakbond die de bezorgdheden en problemen van de werknemers effectief ter harte neemt. Er gebeurt veel meer echt vakbewegingswerk aan de basis.

Zo wordt er geëxperimenteerd met verkiezingen van de plaatselijke vakbondsleiding. De voorzitters van de plaatselijke bonden kunnen geen familiale of andere banden meer met de werkgevers hebben. Overal in China worden dienstencentra opgericht om de werknemers te steunen door middel van juridisch advies, beroepsopleiding en financiële steun.

De vakbeweging stelde voor de volgende jaren 2 grote uitdagingen voorop. Enerzijds wil ACFTU tegen 2013 in 90% van de bedrijven in China aanwezig zijn en anderzijds wil de vakbond in 90% van deze bedrijfsvakbonden tegen 2013 ook een actieve collectieve onderhandeling hebben. De bedoeling is akkoorden te sluiten gericht op een loonsverhoging van jaarlijks om en bij de 20%.

Respect voor mensenrechten en conventies van de IAO

Dat veiligheid, gezondheid en de arbeidsomstandigheden in een aantal Chinese bedrijven veel te wensen over laten is geen geheim. ACFTU zegt dat zij in alle duidelijkheid opkomen tegen die toestanden. Tegelijk zijn er ook heel wat klachten over mistoestanden van Chinese bedrijven die zich in Afrika vestigden. ACFTU heeft de Afrikaanse vakbonden gevraagd hen de concrete problemen door te geven om op gepaste wijze bij deze bedrijven tussen te komen. Concrete situaties die regelmatig de pers halen - zoals ongevallen in mijnen en onlangs de vergiftiging van werknemers van een Apple onderaannemer - tonen aan dat nog een lange weg te gaan is. De mensenrechten en de conventies van de Internationale Arbeidsorganisatie moeten toegepast worden, ook in China, dat is de stelling van het Internationaal Vakverbond en het ACV. 

Samenwerkingsakkoord

De contacten met het ACV dateren al van meerdere jaren, maar nu was het doel van het bezoek van 19 tot 22 april: het afsluiten van een samenwerkingsakkoord tussen het ACV en haar Centrales en de 240 miljoen leden tellende Chinese vakbondskoepel, ACFTU. Het bezoek begon bij Belgisch ambassadeur Patrick Nijs en werd gevolgd door een les aan het “China Institute of Industrial Relations.” Voorzitter Luc Cortebeeck was er uitgenodigd een les te geven aan de professoren over “sociale dialoog, sociaal overleg, afsluiten van cao’s en sociale zekerheid.”

Op 20 april werd een “letter of intent” tot samenwerking door voorzitter Luc Cortebeeck en de Eerste Secretaris van ACFTU, Mr Wang Yupu, ondertekend. Deze “letter of intent” vormt het kader voor onze verdere samenwerking. Een ander hoogtepunt was de ontvangst in het Parlement aan het Tien An Men plein door Mr Wang Zhaoguo, de ACFTU Voorzitter en hooggeplaatst persoon in de Chinese hiërarchie. Mr Zhaoguo bedankte het ACV voor zijn inzet op internationaal vlak, onder meer in de Internationale Arbeidsorganisatie in Genève. Hij verwelkomde de concrete samenwerking die het ACV met de Chinese vakbond ondertekende en vroeg het ACV om hen te steunen in het verbeteren van ACFTU’s capaciteit in sociale dialoog, onderhandelingen van collectieve akkoorden en sociale zekerheid.

Tijdens deze ontmoeting legde Luc Cortebeeck het accent op het belang van de samenwerking van vakbonden binnen de globalisering om de werknemers beter te kunnen beschermen. Hij vroeg de ACFTU en China ook om het recept van hun economisch en sociaal ontwikkelingsproces ook aan andere overheden (G20), internationale instellingen en andere vakbonden over te brengen. “Het Westen dat nu in een spiraal van neo-liberale politiek zit kan nog veel leren van de nieuwe Chinese aanpak. Dit zou ook de situatie van de werknemers in alle landen verbeteren”, aldus de ACV voorzitter

Daarna werd naar Xi’ An afgereisd en werd een bezoek gebracht aan Xian-Janssen Pharmaceutical Company gesticht door dokter Janssen van Janssen Farmaceutica. Er werd gesproken met de CEO en de vakbondsdelegatie van het bedrijf. Terug in Peking werd een dienstencentrum van de vakbond en de afdeling van Peking bezocht.
 
De uitdaging voor de volgende maanden is nu om de samenwerkingsovereenkomst zo snel mogelijk een concrete vorm te geven en in te vullen.

• Artikel en foto in Xinhua nieuws, een van de belangrijkste Chinese kranten: http://english.people.com.cn/90001/90776/90883/7356958.html